Perły Polskiej Porcelany: Ćmielów i Lubiana

Polska ma długą i bogatą tradycję w produkcji porcelany, a dwie nazwy wyróżniają się szczególnie na tle innych: Ćmielów i Lubiana. Choć obie fabryki są ikonami polskiego rzemiosła ceramicznego, reprezentują nieco odmienne podejścia do sztuki i przemysłu. Ćmielów to symbol luksusu, rękodzieła i innowacji, natomiast Lubiana uosabia skalę, nowoczesność i masową produkcję o globalnym zasięgu. Niniejszy artykuł zabierze Cię w podróż przez historię, technologie i unikalne cechy tych dwóch gigantów polskiej porcelany, odkrywając, co sprawia, że ich wyroby są tak cenione na całym świecie.

Od wieków porcelana była wyznacznikiem statusu i dobrego smaku, a polskie manufaktury z dumą podtrzymują tę tradycję, łącząc ją z nowoczesnym designem i innowacyjnymi rozwiązaniami. Przyjrzyjmy się bliżej, co kryje się za sukcesem Fabryki Porcelany AS Ćmielów i Zakładów Porcelany Stołowej „Lubiana” S.A.

Ćmielów: Symfonia Delikatności i Innowacji

Fabryka Porcelany AS Ćmielów, której korzenie sięgają 1804 roku, to prawdziwa perła polskiego rzemiosła. Jest to manufaktura, która z niezwykłą starannością kultywuje przedwojenne tradycje Wytwórni Świt. Jej obecnym właścicielem jest Adam Spała, co znajduje odzwierciedlenie w nazwie fabryki – litery „AS” to inicjały jego imienia i nazwiska. Pod jego kierownictwem Ćmielów stał się synonimem luksusu, innowacji i artystycznego mistrzostwa.

Filozofia produkcji w Ćmielowie opiera się na połączeniu tradycyjnych, często ręcznych metod wytwarzania z najnowocześniejszymi trendami w designie. Większość kolekcji to reedycje „kultowych” projektów rzeźb kameralnych z lat 60. XX wieku, które powstały w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie. Są one współcześnie produkowane z oryginalnych modeli form matek, co gwarantuje wierność pierwowzorom i zachowanie ich unikatowego charakteru.

Manufaktura oferuje ponad 400 wzorów porcelanowych figurek, ekskluzywne serwisy, filiżanki dekorowane 24-karatowym płynnym złotem, tradycyjne kubki, wazony, biżuterię, dekoracyjne patery, a nawet unikatowe obrazy ręcznie malowane na porcelanie. Każdy wyrób z Ćmielowa to dzieło sztuki, co potwierdza dołączany do niego certyfikat autentyczności. Zawiera on szczegółowe informacje o projekcie, takie jak nazwa, rok zaprojektowania, nazwisko projektanta, a w przypadku figurek również unikalny numer rzeźby. Wyroby te są pakowane w dedykowane pudełka, co podkreśla ich ekskluzywny charakter. Unikatowe wzornictwo sprawia, że ćmielowskie figurki są uznawane za jedne z najważniejszych ikon polskiego designu i znajdują się w zbiorach prestiżowych muzeów i galerii sztuki na całym świecie, od Londynu po Nowy Jork i Moskwę.

Różowa Porcelana: Tajemnica Barwy i Kunsztu

Jednym z najbardziej niezwykłych osiągnięć Fabryki Porcelany AS Ćmielów jest produkcja wyrobów z różowej porcelany. Jest to jedyna manufaktura w Europie, która wytwarza ten unikatowy materiał według oryginalnej przedwojennej receptury Bronisława Kryńskiego. Produkcja różowej porcelany została wznowiona w 2014 roku, po latach intensywnych prac nad odtworzeniem jej składu. To dzięki zapiskom ojca, przekazanym przez Zofię Kryńską, udało się po prawie 70 latach przerwy odtworzyć skład tej niezwykłej masy.

Piękno różowej porcelany objawia się w pełni, gdy światło przenika przez jej delikatne ścianki, nadając wyrobowi jasny, subtelny i bardzo charakterystyczny różowy odcień. Proces jej wytwarzania jest niezwykle skomplikowany i kosztowny. Podczas gdy do produkcji białej masy porcelanowej używa się zazwyczaj trzech podstawowych surowców, różowa masa wymaga aż jedenastu składników. Ta złożoność technologiczna bezpośrednio przekłada się na wyższą cenę wyrobów z różowej porcelany w porównaniu do białej. Ćmielów jest jedynym miejscem na świecie, gdzie ta unikatowa receptura jest wciąż stosowana, co czyni ich różową porcelanę prawdziwym klejnotem w świecie ceramiki.

Szmaragdowa Porcelana: Światowa Innowacja Adama Spały

Najnowszym, iście rewolucyjnym odkryciem w świecie porcelany, dokonanym przez Adama Spałę, właściciela Fabryki Porcelany AS Ćmielów, jest opracowanie „porcelany szmaragdowej”. To wydarzenie o zasięgu światowym, gdyż jest to pierwszy taki przypadek w historii ceramiki. Porcelana szmaragdowa to wyrób ceramiczny o gęstej strukturze i charakterystycznym szmaragdowym kolorze. Jest nieprzepuszczalna dla wody i gazów, a w cienkiej warstwie prześwieca. Co fascynujące, w szmaragdowej porcelanie można dostrzec gołym okiem, w świetle dziennym, drobinki migających szmaragdów, co nadaje jej niezwykłego blasku i głębi.

Unikalny jest zarówno skład surowcowy, jak i sam kolor otrzymanego wyrobu, który spełnia wszystkie normy porcelany dekoracyjno-użytkowej. Oznacza to, że z porcelany szmaragdowej można tworzyć pełne serwisy kawowe, herbaciane, obiadowe, wazony, talerze, figurki czy patery. Do produkcji masy szmaragdowej używa się kaolinu, kwarcu, skalenia oraz innych, ściśle strzeżonych składników, mieszanych w odpowiednich proporcjach z wodą. Aby zachować pożądaną twardość porcelany, ilość użytego kwarcu została zmniejszona o 50%, a w jego miejsce dodano kwarc powstały ze zmielonych szmaragdów – tzw. pył szmaragdowy. To właśnie dodatek szmaragdów odpowiada za wyjątkowy efekt techniczny i kolorystyczny. Do gotowej, lejnej masy porcelanowej dodaje się barwnik ze zmielonych szmaragdów w proporcjach 13 karatów na 1 litr masy porcelanowej o ciężarze 1,8 kg.

Z gotowej masy szmaragdowej wyroby są wytwarzane metodą odlewania. Po wysuszeniu poddawane są pierwszemu wypałowi na tzw. „biskwit” w temperaturze około 920-980°C. Następnie półfabrykat jest szkliwiony i wypalany „na ostro” w temperaturze 1380°C. Jako pierwsze elementy z porcelany szmaragdowej powstały części nowego serwisu do kawy Pola – imbryk, cukiernica, mlecznik i filiżanki ze spodkami, każdy element dekorowany jest 24-karatowym płynnym złotem. Produkty te są dostępne na zamówienie, a czas realizacji może wahać się od 4 tygodni do 3 miesięcy ze względu na skomplikowaną technologię wytwarzania.

Działania Fabryki Porcelany AS Ćmielów, podejmowane przez Adama Spałę, są wielokrotnie nagradzane za wkład w rozwój kultury i sztuki, a także działalność muzealną, co świadczy o ich niezaprzeczalnym znaczeniu dla polskiego dziedzictwa.

Lubiana: Potęga Produkcji i Globalny Zasięg

W zupełnie innej skali, ale z równie imponującym sukcesem, działa Zakład Porcelany Stołowej „LUBIANA” S.A. Położona około 9 km od Kościerzyny, w miejscowości Łubiana, jest to obecnie największa fabryka porcelany stołowej w Polsce i jedna z najnowocześniejszych w Europie. Jej historia rozpoczęła się w latach 60. XX wieku, a od tego czasu Lubiana stała się synonimem solidności, funkcjonalności i masowej produkcji wysokiej jakości porcelany.

Zatrudniając ponad 1400 osób, Lubiana produkuje miesięcznie imponujące 3,5 miliona sztuk wyrobów, a rocznie opuszcza fabrykę ponad 12 000 ton porcelany. To pokazuje ogromną skalę jej działalności. Fabryka dostarcza zastawy stołowe do najbardziej renomowanych hoteli zarówno w Polsce, jak i za granicą. O jakości jej wyrobów najlepiej świadczy fakt, że aż 90% produkcji trafia na eksport, co czyni Lubianę jednym z największych producentów porcelany w Europie, z rocznym potencjałem 15 000 ton. Produkty te są w 100% wytwarzane w Polsce, z naturalnych i bezpiecznych dla zdrowia surowców.

Sławę porcelanie z Lubiany przyniosły nie tylko jej parametry użytkowe, ale także obecność w popkulturze. Kultowy francuski film Jeana-Pierre’a Jeuneta „Amelia” z Audrey Tautou w roli tytułowej, w jednej ze scen „zagrał” serwis z kaszubskiej porcelany, co było ogromnym wyróżnieniem. Oryginalne wzornictwo wprowadzone zostało przez doktora inżyniera Benedykta Karczewskiego, co podkreśla, że nawet w masowej produkcji kładziono nacisk na estetykę.

Od 2018 roku Lubiana jest częścią Polskiej Grupy Porcelanowej, co umacnia jej pozycję na rynku. Dla wszystkich zainteresowanych procesem produkcji, Lubiana oferuje możliwość zorganizowania wycieczki po fabryce. Zwiedzanie z zakładowym przewodnikiem trwa ponad godzinę, a zwiedzający mają okazję przejść bezpośrednio obok linii produkcyjnych, pieców i dekoratorni. Po wyjściu z fabryki istnieje możliwość zakupu pamiątek w firmowym sklepie, a porcelanę z Lubiany można również nabyć w sklepie w Kościerzynie.

Porównanie: Ćmielów kontra Lubiana – Dwa Oblicza Polskiej Porcelany

Chociaż obie fabryki są filarami polskiego przemysłu porcelanowego, różnią się znacząco pod względem filozofii, skali i specjalizacji. Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice i podobieństwa:

Cecha	Fabryka Porcelany AS Ćmielów	Zakłady Porcelany Stołowej „LUBIANA” S.A.
Właściciel	Adam Spała	Polska Grupa Porcelanowa
Rok Założenia/Początek	1804 (tradycje)	Lata 60. XX wieku
Specjalizacja	Luksusowa porcelana ręcznie robiona, figurki, serwisy artystyczne, unikatowe barwienia (różowa, szmaragdowa)	Porcelana stołowa do gastronomii i użytku domowego, produkcja masowa
Skala Produkcji	Manufaktura, ograniczona produkcja, skupienie na jakości i unikatowości	Największa w Polsce, masowa produkcja (3,5 mln sztuk/miesiąc, 12 000 ton/rok)
Unikatowe Technologie	Różowa porcelana (receptura B. Kryńskiego), szmaragdowa porcelana (odkrycie A. Spały)	Nowoczesne technologie masowej produkcji, wysoka wydajność
Rynek Docelowy	Kolekcjonerzy, koneserzy luksusu, muzea, klienci indywidualni szukający unikatowych dzieł sztuki	Hotele, restauracje, sieci handlowe, klienci indywidualni (masowy rynek), 90% eksportu
Certyfikacja/Wyróżnienia	Certyfikaty autentyczności dla każdego wyrobu, nagrody za wkład w kulturę i sztukę	Część Polskiej Grupy Porcelanowej, obecność w filmie „Amelia”, renomowane hotele
Zwiedzanie Fabryki	Brak publicznych informacji o regularnych wycieczkach, raczej indywidualne ustalenia lub muzeum	Możliwość zorganizowania wycieczki po fabryce
Wzornictwo	Kultowe projekty z lat 60., unikatowe, artystyczne	Funkcjonalne, nowoczesne, zaprojektowane dla użytku masowego

Jak widać, Ćmielów i Lubiana to dwie strony tego samego medalu, jakim jest polska porcelana. Ćmielów stawia na artyzm, innowacje i ekskluzywność, tworząc dzieła sztuki dla najbardziej wymagających. Lubiana natomiast koncentruje się na efektywności, skali i dostępności, dostarczając wysokiej jakości porcelanę użytkową na rynek globalny. Obie fabryki, każda na swój sposób, przyczyniają się do budowania prestiżu polskiej porcelany na świecie.

Dlaczego Polska Porcelana Jest Wyjątkowa?

Polska porcelana, reprezentowana przez takie marki jak Ćmielów i Lubiana, cieszy się uznaniem na arenie międzynarodowej z kilku kluczowych powodów:

• Bogata Tradycja: Długoletnia historia produkcji, sięgająca początków XIX wieku, zaowocowała gromadzeniem wiedzy i doświadczenia przekazywanego z pokolenia na pokolenie.
• Mistrzostwo Rzemiosła: Wiele wyrobów, zwłaszcza tych z manufaktur takich jak Ćmielów, to efekt pracy wykwalifikowanych rzemieślników, którzy wkładają serce w każdy detal.
• Innowacyjność: Polskie fabryki nie boją się eksperymentować z nowymi technologiami i materiałami, czego przykładem jest rozwój różowej i szmaragdowej porcelany w Ćmielowie.
• Wysoka Jakość Surowców: Wykorzystanie sprawdzonych, naturalnych surowców gwarantuje trwałość i bezpieczeństwo produktów.
• Unikatowe Wzornictwo: Polska porcelana często charakteryzuje się oryginalnym designem, który wyróżnia ją na tle konkurencji, od klasycznych form po nowoczesne interpretacje.
• Dbałość o Detale: Czy to ręczne zdobienia 24-karatowym złotem, czy precyzyjne formowanie figurek – dbałość o najmniejszy szczegół jest znakiem rozpoznawczym polskiej porcelany.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące Fabryki Porcelany AS Ćmielów i Zakładów Porcelany Stołowej „LUBIANA” S.A.:

Kto jest właścicielem porcelany Ćmielów?

Obecnym właścicielem Fabryki Porcelany AS Ćmielów jest Adam Spała. To właśnie jego inicjały – AS – znajdują się w nazwie fabryki, podkreślając osobiste zaangażowanie i wizję artysty oraz przedsiębiorcy w rozwój manufaktury.

Jaka jest największa fabryka porcelany w Polsce?

Największą fabryką porcelany stołowej w Polsce, a zarazem jedną z najnowocześniejszych w Europie, jest Zakład Porcelany Stołowej „LUBIANA” S.A., znajdująca się w miejscowości Łubiana, około 9 km od Kościerzyny. Jej skala produkcji i potencjał eksportowy są imponujące.

Czym różni się różowa porcelana od białej?

Różowa porcelana z Ćmielowa różni się od białej przede wszystkim składem surowcowym i kolorem. Do jej produkcji używa się aż jedenastu surowców, podczas gdy biała porcelana wymaga trzech. Skomplikowany proces i unikatowa receptura Bronisława Kryńskiego nadają jej charakterystyczny, delikatny różowy odcień, widoczny szczególnie, gdy światło przenika przez jej ścianki. Jest to również znacznie droższy i bardziej złożony w produkcji materiał.

Co to jest porcelana szmaragdowa?

Porcelana szmaragdowa to innowacyjne odkrycie Adama Spały z Fabryki Porcelany AS Ćmielów. Jest to unikatowy wyrób ceramiczny o gęstej strukturze i szmaragdowym kolorze, nieprzepuszczalny dla wody i gazów, a w cienkiej warstwie przeświecalny. Jej wyjątkowość polega na tym, że w masie porcelanowej zatopione są drobinki zmielonych szmaragdów (pył szmaragdowy), które nadają jej nie tylko unikalny kolor, ale także subtelny blask. Proces jej wytwarzania jest skomplikowany i czasochłonny.

Czy można zwiedzać fabryki porcelany w Polsce?

Tak, istnieje możliwość zwiedzania niektórych fabryk porcelany. Zakłady Porcelany Stołowej „LUBIANA” S.A. w Łubianie oferują zorganizowane wycieczki z przewodnikiem, podczas których można zobaczyć linie produkcyjne, piece i dekoratornie. W przypadku Fabryki Porcelany AS Ćmielów, publiczne wycieczki nie są regularnie ogłaszane, ale jej wyroby można podziwiać w Muzeum Żywej Porcelany w Ćmielowie, a także w wielu światowych galeriach sztuki.

Dlaczego porcelana Ćmielów jest tak ceniona?

Porcelana Ćmielów jest ceniona ze względu na swoje rękodzieło, bogatą historię, unikatowe wzornictwo (często oparte na kultowych projektach z lat 60.), innowacyjne technologie (różowa i szmaragdowa porcelana), najwyższą jakość wykonania oraz fakt, że każdy wyrób jest certyfikowany i traktowany jako dzieło sztuki. Jej obecność w światowych muzeach i kolekcjach podkreśla jej artystyczną i historyczną wartość.

Podsumowując, zarówno Fabryka Porcelany AS Ćmielów, jak i Zakłady Porcelany Stołowej „LUBIANA” S.A. są dumą polskiego przemysłu ceramicznego. Każda z nich, na swój unikalny sposób, przyczynia się do budowania wizerunku Polski jako kraju o bogatej tradycji, innowacyjności i mistrzostwie w dziedzinie porcelany. Od luksusowych, ręcznie tworzonych dzieł sztuki z Ćmielowa, po masowo produkowaną, ale niezmiennie wysokiej jakości porcelanę stołową z Lubiany, polskie wyroby ceramiczne kontynuują swoją podróż, zachwycając estetyką i funkcjonalnością koneserów na całym świecie. To dziedzictwo, które zasługuje na podziw i dalsze rozwijanie.

Zainteresował Cię artykuł Perły Polskiej Porcelany: Ćmielów i Lubiana? Zajrzyj też do kategorii Ceramika, znajdziesz tam więcej podobnych treści!