16/08/2021
Wybór odpowiedniej patelni to klucz do kulinarnych sukcesów i przyjemności z gotowania. W poprzednich częściach naszego poradnika zagłębialiśmy się w kwestie dopasowania naczynia do rodzaju kuchenki oraz częstotliwości jego użytkowania. Dziś skupimy się na kolejnym, niezwykle istotnym aspekcie – wyborze patelni pod kątem rodzaju potraw, które najczęściej goszczą na naszych stołach. Choć wielu z nas polega na jednej, uniwersalnej patelni, by sprostać wszystkim wyzwaniom, istnieją naczynia, które swoją specyfiką potrafią przenieść gotowanie na zupełnie nowy poziom. Dziś przyjrzymy się bliżej dwóm niezwykle wszechstronnym narzędziom: głębokiej patelni oraz wokowi, które zrewolucjonizują przygotowywanie gulaszów, potrawek, dań jednogarnkowych i azjatyckich specjałów.

Głęboka patelnia – Twój sprzymierzeniec w kuchni
Głęboka patelnia to prawdziwy kameleon wśród naczyń kuchennych, oferujący znacznie więcej niż tylko smażenie. Jej unikalna konstrukcja sprawia, że jest niezastąpiona przy przygotowywaniu potraw, które wymagają zarówno smażenia, jak i późniejszego duszenia. Wyobraź sobie soczyste gulasze, aromatyczne potrawki czy obfite dania makaronowe – to właśnie domena głębokiej patelni.
Do jakich potraw używać głębokiej patelni?
- Gulasze i potrawki: Dzięki swojej pojemności i głębokości, patelnia ta jest idealna do wstępnego obsmażania mięsa i warzyw, a następnie do długiego duszenia pod przykryciem. Nieprzywierająca powłoka zapewnia, że składniki nie przypalą się, nawet podczas wielogodzinnego procesu gotowania, a równomierne rozprowadzenie ciepła pozwala na wydobycie pełni smaku.
- Dania jednogarnkowe: Ryż z kurczakiem i warzywami, chilli con carne, leczo – głęboka patelnia pomieści wszystkie składniki, pozwalając na ich swobodne mieszanie i duszenie. To oszczędność miejsca i czasu, a także mniej naczyń do zmywania!
- Włoskie pasty: Jej pojemność sprawia, że jest doskonała do przygotowywania sosów do makaronu, a nawet do połączenia sosu z ugotowanym makaronem bezpośrednio na patelni. Składniki i makaron swobodnie się zmieszczą, tworząc spójne i aromatyczne danie.
- Smażenie z mniejszą ilością tłuszczu: Wysokiej jakości głęboka patelnia z powłoką nieprzywierającą (ceramiczną, teflonową, granitową czy keravis) pozwala na smażenie wielu potraw z minimalną ilością tłuszczu, a nawet całkowicie bez niego. Jest to szczególnie ważne dla osób dbających o zdrowe odżywianie i będących na diecie.
- Dla wegetarian: Głęboka patelnia doskonale sprawdzi się do obróbki dużej ilości warzyw, tworzenia roślinnych gulaszów, curry czy dań stir-fry.
Kluczowe cechy głębokiej patelni
Wybierając głęboką patelnię, zwróć uwagę na kilka aspektów, które zdecydują o jej funkcjonalności i trwałości:
- Powłoka nieprzywierająca: To podstawa. Powłoki takie jak ceramiczna, teflonowa, granitowa czy keravis gwarantują, że potrawy nie przywrą do dna, co ułatwia gotowanie i czyszczenie.
- Grube dno: Patelenie z grubym dnem, szczególnie aluminiowe, doskonale akumulują ciepło i równomiernie je rozprowadzają. To nie tylko oszczędność energii, ale także pewność, że potrawa będzie gotować się równomiernie, bez ryzyka przypalenia w jednym miejscu i niedogotowania w innym. Grube dno pozwala również potrawie "dojść" po zdjęciu z ognia.
- Uchwyty: Ze względu na pojemność, danie przygotowywane na głębokiej patelni może dużo ważyć. Przydatnym rozwiązaniem jest patelnia z uchwytami po obu stronach naczynia, co znacznie ułatwia przenoszenie i serwowanie.
- Przykrywka: Idealny zestaw do duszenia potraw to patelnia z pasującą przykrywką. Przykrywka zatrzymuje wilgoć i ciepło wewnątrz naczynia, co jest kluczowe dla soczystych i aromatycznych gulaszów.
Wok – azjatycki sekret wszechstronności
Wok to naczynie, które zyskało ogromną popularność poza kuchnią azjatycką, stając się symbolem szybkiego, zdrowego i pełnego smaku gotowania. Jego charakterystyczny kształt – głęboki, z wysokimi, zaokrąglonymi ściankami – sprawia, że jest idealny do specyficznych technik kulinarnych.
Zastosowanie woka w kuchni
- Stir-fry: To klasyczne zastosowanie woka. Szybkie smażenie na wysokiej temperaturze z niewielką ilością tłuszczu, przy ciągłym mieszaniu, pozwala zachować chrupkość warzyw, soczystość mięsa i pełnię składników odżywczych.
- Potrawy mieszane: Wok doskonale nadaje się do przygotowywania dań typu "chińczyk", łączących warzywa z mięsem, ryżem czy makaronem. Duża powierzchnia styku z ciepłem i możliwość szybkiego przesuwania składników od dna do ścianek woka sprawia, że wszystko gotuje się równomiernie.
- Gotowanie na parze: Wok jest naczyniem wartym polecenia osobom, które dbają o dietę i często przygotowują dania na parze. Wystarczy zaopatrzyć się w specjalny koszyczek bambusowy lub metalowy, dopasowany do woka, a dania będą równie smaczne i zdrowe, jak z parowaru. Konieczna jest również dopasowana przykrywka.
- Smażenie w głębokim tłuszczu: Choć kojarzony z niskotłuszczowym stir-fry, głęboki kształt woka sprawia, że jest on również odpowiedni do bezpiecznego smażenia w głębokim tłuszczu, np. tempury czy pączków.
Wybór woka – na co zwrócić uwagę?
Tradycyjne woki są półokrągłe i wykonane ze stali węglowej, idealnie pasujące do palników gazowych z otwartym płomieniem. Jednak współczesne kuchnie wymagają adaptacji:
- Dno: Do kuchenek ceramicznych, elektrycznych i indukcyjnych najlepiej wybierać woki z lekko spłaszczonym dnem. Pozwala to na pełne wykorzystanie możliwości naczynia i równomierne nagrzewanie.
- Materiały: Nowoczesne woki są wyrabiane ze stali nierdzewnej i aluminium, a do kuchni indukcyjnych należy wybrać woka z materiałów ferromagnetycznych oraz z nieco większą średnicą dna, aby płyta indukcyjna "widziała" naczynie.
- Przykrywka: Dopasowana pokrywka jest kluczowa, zwłaszcza jeśli planujesz dusić potrawy lub gotować na parze. Ciekawym rozwiązaniem jest pokrywa Volcano w stożkowym kształcie, świetnie kumulująca ciepło w naczyniu, a jednocześnie pozwalająca na mieszanie potraw podczas gotowania.
Pielęgnacja woka
Oryginalne woki ze stali węglowej lub żelaza wymagają specjalnej pielęgnacji, tzw. sezonowania, oraz specyficznego czyszczenia. Nie myjemy ich detergentem, a jedynie dokładnie spłukujemy ciepłą wodą i szczotką pozbywamy się resztek jedzenia. Następnie wok wycieramy do sucha ręcznikiem papierowym, a wnętrze nacieramy kilkoma kroplami tłuszczu. Taki sposób konserwacji tworzy naturalną powłokę nieprzywierającą i wzmacnia smak potraw. Pozostałe rodzaje woków (np. z powłokami nieprzywierającymi) myjemy zgodnie z zaleceniami producenta.
Głęboka patelnia kontra wok – co wybrać?
Choć oba naczynia są głębokie i wszechstronne, ich konstrukcja i przeznaczenie nieco się różnią. Wybór zależy od Twoich kulinarnych preferencji i najczęściej przygotowywanych potraw.
| Cecha | Głęboka patelnia | Wok |
|---|---|---|
| Kształt | Głębsze dno, wyższe, proste lub lekko zaokrąglone ścianki | Charakterystyczne, wysokie, zaokrąglone ścianki, często z małym, płaskim dnem |
| Główne zastosowanie | Gulasze, potrawki, duszenie, dania jednogarnkowe, pasty | Stir-fry, szybkie smażenie, gotowanie na parze, azjatyckie specjały |
| Idealna do | Długiego duszenia, potraw z dużą ilością sosu | Szybkiego gotowania w wysokiej temperaturze, zachowania chrupkości |
| Uchwyty | Zazwyczaj jeden długi, czasem dwa krótkie | Zazwyczaj jeden długi lub dwa krótkie po bokach |
| Typowe materiały | Aluminium, stal nierdzewna, żeliwo, miedź | Stal węglowa, stal nierdzewna, aluminium |
Jeśli Twoje menu opiera się głównie na gulaszach, sosach i daniach wymagających długiego duszenia, głęboka patelnia będzie strzałem w dziesiątkę. Jeżeli natomiast jesteś fanem kuchni azjatyckiej, szybkiego stir-fry i zdrowego gotowania na parze, wok okaże się niezastąpiony. Warto pamiętać, że wysokiej jakości patelnia aluminiowa z powłoką nieprzywierającą o standardowej średnicy 24 cm to tak zwana "patelnia do wszystkiego", niezbędna w każdym domu.

Powłoki i materiały – klucz do trwałości i zdrowego gotowania
Niezależnie od tego, czy wybierzesz głęboką patelnię czy wok, rodzaj powłoki i materiału, z którego naczynie zostało wykonane, ma fundamentalne znaczenie dla Twojego zdrowia, komfortu gotowania i trwałości sprzętu.
Rodzaje powłok nieprzywierających:
- Teflonowa (PTFE): Popularna i skuteczna, wymaga jednak ostrożności w użyciu metalowych narzędzi. Nowoczesne powłoki teflonowe są bezpieczne, wolne od PFOA.
- Ceramiczna: Bardzo twarda i odporna na zarysowania, często stosowana w patelniach wysokiej jakości. Zapewnia doskonałe właściwości nieprzywierające i jest bezpieczna dla zdrowia.
- Granitowa: Powłoka imitująca kamień, często wzmacniana cząsteczkami granitu. Charakteryzuje się dużą odpornością na ścieranie i wysoką temperaturę, a także estetycznym wyglądem.
- Tytanowa: Jedna z najbardziej trwałych i odpornych na uszkodzenia powłok. Idealna dla intensywnego użytkowania.
- Keravis / EXCILON / ILAG® Non-Stick Ceramic / ILAG Granitec® / Xera Dur Ceramic: To konkretne nazwy powłok stosowanych przez różnych producentów, w tym Gerlach. Każda z nich ma na celu zapewnienie maksymalnej nieprzywieralności, odporności na zarysowania i wysoką temperaturę, a także bezpieczeństwo dla zdrowia (wolne od PFOA, niklu, metali ciężkich).
Materiały wykonania:
- Aluminium: Lekkie, szybko się nagrzewa i równomiernie rozprowadza ciepło. Idealne do patelni z powłokami nieprzywierającymi.
- Stal nierdzewna: Bardzo trwała i odporna na korozję, choć wolniej się nagrzewa. Często używana w połączeniu z grubym, wielowarstwowym dnem dla lepszej dystrybucji ciepła.
- Żeliwo: Niezwykle trwałe, doskonale akumuluje i utrzymuje ciepło, idealne do długiego duszenia i smażenia w wysokich temperaturach. Wymaga jednak specjalnej pielęgnacji.
- Miedź: Zapewnia najszybsze i najbardziej równomierne rozprowadzanie ciepła, ale jest kosztowna i wymaga specjalnej pielęgnacji.
Zawsze upewnij się, że wybierana patelnia jest wykonana z bezpiecznych materiałów, nie zawierających szkodliwych substancji, takich jak PFOA, związki niklu czy metale ciężkie. Warto również sprawdzić, czy patelnia posiada wskaźnik temperatury nagrzania, np. Thermopoint, co ułatwia gotowanie i zapobiega przegrzewaniu naczynia.
Patelnie Gerlach – polska jakość w Twojej kuchni
Szukając niezawodnych i funkcjonalnych patelni, warto zwrócić uwagę na ofertę polskiej marki Gerlach. Firma z bogatą historią, sięgającą XVIII wieku, słynie z produkcji wysokiej jakości sztućców, noży, garnków i oczywiście patelni. Produkty Gerlach łączą w sobie ponadczasowe wzornictwo z innowacyjnymi rozwiązaniami technologicznymi, a co najważniejsze – są przystępne cenowo.
Głębokie i wszechstronne patelnie Gerlach
W ofercie Gerlach znajdziemy wiele modeli, które doskonale sprawdzą się jako głębokie patelnie czy patelnie uniwersalne z głębszym dnem, idealne do szerokiego zakresu potraw:
- Gerlach Initial: Ta aluminiowa patelnia z ceramiczną powłoką EXCILON, dostępna w średnicach 24 cm i 28 cm, posiada nieco głębsze dno, co czyni ją niezwykle uniwersalną. Szybko się nagrzewa, równomiernie rozprowadza ciepło i jest przystosowana do wszystkich rodzajów kuchenek, w tym indukcyjnych. Rączka Soft Touch zapewnia pewny chwyt.
- Gerlach Natur: Wyróżnia się eleganckim designem i ergonomiczną rączką z drewna bukowego. Wykonana z wysokiej jakości aluminium i pokryta dwuwarstwową, ceramiczną powłoką ILAG® Non-Stick Ceramic, gwarantuje nieprzywieranie potraw i możliwość smażenia z minimalną ilością tłuszczu. Dostępna w różnych rozmiarach, w tym większych, które sprawdzą się jako głębokie patelnie. Posiada dysk ferromagnetyczny, co czyni ją idealną do indukcji.
- Gerlach Granitex: Dla ceniących oryginalny design – patelnia z powłoką ILAG Granitec®, imitującą kamień. Jest wyjątkowo odporna na ścieranie i zarysowania. Grube dno z aluminiowym dyskiem szybko się nagrzewa i równomiernie rozprowadza ciepło, co przekłada się na energooszczędne gotowanie. Również dostępna w uniwersalnych rozmiarach z głębszym dnem.
- Gerlach Procoat: Klasyka w najlepszym wydaniu. Powłoka Xera Dur Ceramic zapewnia wysoką twardość i odporność na uszkodzenia. W zestawie często znajdziemy szklaną pokrywkę z odpowietrznikiem, co czyni ją idealną do duszenia potraw. Aluminiowy dysk na spodzie gwarantuje równomierną dystrybucję ciepła.
- Gerlach Popular Black: Klasyczne i przystępne cenowo rozwiązanie z powłoką EXCILON. W zestawie dostępne są dwie patelnie (24 cm i 28 cm), często z pokrywkami, co czyni je doskonałym wyborem dla osób poszukujących funkcjonalnych i ekonomicznych głębokich patelni.
Wszystkie patelnie Gerlach są projektowane z myślą o funkcjonalności i trwałości, z wykorzystaniem innowacyjnych materiałów, które zapobiegają przywieraniu potraw i są bezpieczne dla zdrowia.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Czy głęboka patelnia może zastąpić woka?
- Głęboka patelnia jest bardzo wszechstronna i może być używana do wielu potraw, które normalnie przygotowałbyś w woku, zwłaszcza do duszenia czy przygotowywania dań jednogarnkowych. Jednak do klasycznego stir-fry, gdzie kluczowe jest szybkie smażenie na bardzo wysokiej temperaturze i dynamiczne mieszanie, tradycyjny wok z jego zaokrąglonymi ściankami i koncentracją ciepła na dnie, jest niezastąpiony. Jeśli często gotujesz dania azjatyckie, warto rozważyć osobnego woka.
- Czy głęboka patelnia jest dobra do zdrowego gotowania?
- Tak, zdecydowanie. Dzięki wysokiej jakości powłokom nieprzywierającym, głęboka patelnia umożliwia smażenie z minimalną ilością tłuszczu, a nawet bez niego, co jest kluczowe dla zdrowej diety. Dodatkowo, jej pojemność i możliwość duszenia potraw sprawiają, że możesz przygotowywać pełnowartościowe dania bogate w warzywa i białko.
- Jak wybrać głęboką patelnię do kuchenki indukcyjnej?
- Do kuchenki indukcyjnej niezbędna jest patelnia z dnem wykonanym z materiałów ferromagnetycznych. Upewnij się, że na opakowaniu lub w opisie produktu znajduje się symbol indukcji (spiralka). Wiele patelni Gerlach, jak Initial, Natur, Granitex, Procoat i Popular Black, jest przystosowanych do użytku na indukcji, dzięki czemu są doskonałym wyborem.
- Jak dbać o głęboką patelnię, aby służyła długo?
- Przede wszystkim zawsze myj patelnię po całkowitym wystudzeniu, aby uniknąć szoku termicznego. Używaj delikatnych gąbek i płynów do naczyń. Unikaj metalowych narzędzi, które mogą porysować powłokę nieprzywierającą. W przypadku patelni z powłoką non-stick, często wystarczy przetarcie papierowym ręcznikiem po wystudzeniu, zwłaszcza jeśli nie smażyłeś na niej tłustych potraw. Zawsze postępuj zgodnie z zaleceniami producenta, aby maksymalnie wydłużyć żywotność naczynia.
- Czy patelnie Gerlach są warte swojej ceny?
- Gerlach to polska marka z wieloletnią tradycją, ceniona za jakość wykonania i trwałość. Ich patelnie, choć nie należą do najdroższych na rynku, oferują wysoką funkcjonalność i nowoczesne powłoki. Wiele modeli jest objętych gwarancją, co świadczy o zaufaniu producenta do swoich produktów. Biorąc pod uwagę stosunek jakości do ceny, patelnie Gerlach są bardzo dobrym wyborem i stanowią solidną inwestycję w wyposażenie kuchni.
Podsumowując, wybór patelni dostosowanej do rodzaju gotowanych potraw to inwestycja, która szybko się zwraca w postaci smaczniejszych dań i większej przyjemności z gotowania. Głęboka patelnia i wok to dwa niezwykle wszechstronne naczynia, które otwierają przed Tobą nowe kulinarne możliwości. Niezależnie od tego, czy Twoje serce bije szybciej na widok aromatycznego gulaszu, czy też pragniesz zasmakować w egzotyce dań stir-fry, odpowiednio dobrana patelnia będzie Twoim niezawodnym partnerem. Mamy nadzieję, że ten poradnik pomoże Ci podjąć świadomą decyzję i wybrać idealne naczynie dla Twojej kuchni.
Zainteresował Cię artykuł Głęboka patelnia i wok – wszechstronność w Twojej kuchni? Zajrzyj też do kategorii Naczynia, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
