17/11/2022
Pytanie o to, czy w Chodzieży nadal funkcjonuje fabryka porcelany, dotyka serca polskiego rzemiosła i historii przemysłu ceramicznego. Odpowiedź na nie jest złożona, spleciona z losami innych gigantów, takich jak słynny Ćmielów. Dziś historia Chodzieży jest nierozerwalnie związana z Polską Grupą Porcelanową, która zrzesza najznamienitsze marki, kontynuując tradycję, choć w zmienionej formie. Zapraszamy w podróż przez wieki polskiej porcelany, by odkryć, jak z małych manufaktur narodziły się ikony designu i jakości, które do dziś goszczą na naszych stołach.

Polska porcelana to coś więcej niż tylko zastawa stołowa. To dziedzictwo kulturowe, świadectwo mistrzostwa rzemieślników i projektantów, a także symbol trwałości i elegancji. Przez ponad dwa wieki polskie fabryki doskonaliły sztukę tworzenia porcelany, łącząc tradycję z innowacją. Ta długa historia, wierność unikalnemu wzornictwu, odpowiedzialność za środowisko i bezkompromisowa jakość wykonania sprawiają, że polskie wyroby są naprawdę wyjątkowe. To właśnie te cechy wyróżniają produkty, które od lat z dumą prezentują się zarówno w polskich domach, jak i na stołach na całym świecie.
Korzenie i Rozwój: Fabryka Porcelany w Chodzieży
Historia fabryki w Chodzieży rozpoczęła się nieco później niż w Ćmielowie, bo w 1852 roku. Od samego początku jej losy były nierozerwalnie związane z innymi znaczącymi ośrodkami ceramicznymi w Polsce, w tym z fabryką porcelitu oraz, co najważniejsze, z Ćmielowem. Już w latach 20. XX wieku Fabryka Porcelany w Ćmielowie stała się właścicielem zakładu w Chodzieży, co zapoczątkowało długą i skomplikowaną historię wzajemnych powiązań i współpracy. Po II wojnie światowej fabryka w Chodzieży funkcjonowała jako jedno przedsiębiorstwo pod nazwą Chodzieskie Zakłady Porcelany i Porcelitu. To właśnie z tego okresu pochodzi jeden z najbardziej rozpoznawalnych wzorów zastawy stołowej – słynna „Iwona”, która do dziś cieszy się ogromną popularnością i jest synonimem klasyki.
Fabryka w Chodzieży przez lata dynamicznie się rozwijała, stając się ważnym ośrodkiem produkcji porcelany i porcelitu w Polsce. Jej wyroby charakteryzowały się nie tylko wysoką jakością, ale także funkcjonalnością i estetyką, która trafiała w gusta szerokiego grona odbiorców. Chodzież stała się marką rozpoznawalną, cenioną za trwałość i ponadczasowe wzornictwo. Dziedzictwo Chodzieży to nie tylko konkretne serwisy czy filiżanki, ale także wiedza i doświadczenie, które były przekazywane z pokolenia na pokolenie, kształtując unikalny charakter polskiej porcelany.
Turbulentne Lata i Strategicznepoje połączenia
Lata 90. XX wieku okazały się niezwykle trudne dla całej polskiej branży ceramicznej i szklanej. Transformacja gospodarcza, otwarcie rynków i wzmożona konkurencja postawiły wiele zakładów na skraju upadku. Tylko nielicznym udało się przetrwać ten burzliwy okres, sprywatyzować się i odnaleźć swoje miejsce w nowej rzeczywistości wolnego rynku. Na szczęście, dla miłośników polskiej porcelany, fabryki w Ćmielowie i Chodzieży ponownie połączyły siły. Połączenie to, pod silną i zdecydowaną ręką pani prezes Ingi Kamińskiej, pozwoliło im nie tylko przetrwać, ale wręcz rozkwitnąć, stając się największym producentem porcelany cienkościennej w Europie. To strategiczne posunięcie miało kluczowe znaczenie dla przyszłości obu marek, umożliwiając im osiągnięcie skali produkcji wynoszącej 400 ton porcelany miesięcznie, co było znaczącym osiągnięciem w skali kontynentu.
W kontekście globalnej produkcji porcelany, gdzie Europa wytwarza zaledwie około 100 tysięcy ton rocznie w porównaniu do blisko 700 tysięcy ton w Chinach, polskie fabryki musiały znaleźć swoją niszę i wyróżnić się. Kiedyś Polska produkowała 67 tysięcy ton porcelany, obecnie te liczby są mniejsze, około 23 tysiące ton, ale są to ilości w pełni wystarczające na bieżące potrzeby rynku. Kluczem do sukcesu okazało się skupienie na jakości, unikalnym wzornictwie i adaptacji do zmieniających się trendów, jednocześnie pielęgnując bogatą tradycję. To właśnie te elementy pozwoliły polskiej porcelanie utrzymać swoją pozycję i zyskać uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą.
Powstanie Polskiej Grupy Porcelanowej i Nowe Oblicze Chodzieży
Rok 2018 przyniósł kolejny, znaczący krok w historii polskiego przemysłu porcelanowego – powstanie Polskiej Grupy Porcelanowej. W jej skład, poza historycznymi fabrykami w Ćmielowie i Chodzieży, weszły również Zakłady Porcelany Stołowej Lubiana, największy producent porcelany przeznaczonej dla sektora HoReCa (hoteli i restauracji). To połączenie stworzyło potężny konglomerat, który mógł zaoferować zróżnicowaną ofertę, odpowiadającą na potrzeby zarówno klientów indywidualnych, jak i biznesowych.
Niestety, dwa lata później, w 2020 roku, zapadła strategiczna, lecz bolesna decyzja o zamknięciu fizycznej fabryki w Chodzieży. Była to decyzja podyktowana optymalizacją procesów produkcyjnych i konsolidacją zasobów. Jednakże, to nie oznaczało końca marki Chodzież. Wręcz przeciwnie – pozostałe dwie fabryki, w Ćmielowie i Lubianie, przejęły w znacznym stopniu produkcję chodzieskich kolekcji. Dzięki temu, kultowe wzory i serwisy, które kojarzymy z Chodzieżą, nadal są dostępne na rynku, kontynuując swoją obecność pod skrzydłami Polskiej Grupy Porcelanowej. Oznacza to, że choć fizycznie fabryka w Chodzieży już nie działa, jej duch i dorobek są żywe i dostępne dla klientów, produkowane z zachowaniem najwyższych standardów w innych zakładach Grupy.

Trzy Oblicza Polskiej Porcelany Dzisiaj: Oferta Polskiej Grupy Porcelanowej
Obecna oferta Polskiej Grupy Porcelanowej jest niezwykle zróżnicowana i odpowiada na różnorodne potrzeby i gusta klientów. Każda z marek ma swoją unikalną tożsamość, misję i styl, tworząc kompleksową i wszechstronną propozycję:
- Kolekcja Klasyczna Ćmielowa: To sprawdzona przez lata propozycja eleganckich serwisów obiadowych i garniturów do kawy. Charakteryzuje się ponadczasowym designem i wysoką jakością wykonania, będąc idealnym wyborem na uroczyste okazje i do codziennego użytku dla ceniących klasykę.
- Kolekcja Koneser: Opcja zdecydowanie droższa i bardziej ekskluzywna. W jej skład wchodzą słynne modele przedwojenne, takie jak powojenna „Goplana”, często ręcznie malowane. Są to limitowane edycje, przeznaczone dla prawdziwych koneserów i kolekcjonerów, poszukujących unikalnych, artystycznych dzieł.
- Kolekcja z Chodzieży: Mimo zamknięcia fabryki, marka Chodzież żyje. To obecnie najbardziej przystępna cenowo propozycja serwisów obiadowych, filiżanek do herbaty i kawy oraz imbryków. Naczynia te są praktyczne, można je myć w zmywarce i kompletować na sztuki, co czyni je idealnymi do codziennego, intensywnego użytkowania.
- Ćmielów Design Studio: Najmłodsze „dziecko” fabryki, królujące w nowoczesnych wnętrzach. To propozycja absolutnie nowoczesna, projektowana przez Modus Design Studio Marka Cecuły. Każda kolekcja Studia jest tworzona przez artystów, a dyrektor artystyczny Marek Cecuła nie tylko projektuje nowe wzory porcelany, ale także aktywnie angażuje się w edukację i wychowanie kolejnych pokoleń artystów ceramików. To miejsce, gdzie tradycja spotyka się z awangardą.
- Lubiana: W zakładach Lubiana produkowana jest wysokiej klasy porcelana, charakteryzująca się wyjątkową wytrzymałością w użyciu. Jest grubsza i cięższa, co sprawia, że doskonale znosi wielokrotne mycie w zmywarkach i jest bardzo odporna na obtłuczenia. Powstają tu coraz nowsze i ciekawsze kolekcje – kolorowe talerze w najróżniejszych rozmiarach, miski, salaterki – oferując bardzo zróżnicowaną ofertę naczyń do codziennego użytku, szczególnie cenioną w gastronomii.
Poniższa tabela przedstawia porównanie cech poszczególnych marek wchodzących w skład Polskiej Grupy Porcelanowej:
| Marka | Charakterystyka | Docelowy Użytkownik / Przeznaczenie | Cechy Wyróżniające |
|---|---|---|---|
| Ćmielów Klasyczny | Tradycyjne serwisy, eleganckie, ponadczasowe | Uroczystości, codzienne eleganckie posiłki | Klasyka, wyrafinowanie |
| Kolekcja Koneser | Limitowane edycje, ręcznie malowane, historyczne wzory | Kolekcjonerzy, miłośnicy sztuki, luksusowe prezenty | Unikalność, artystyczna wartość, dziedzictwo |
| Kolekcja z Chodzieży | Praktyczna, przystępna cenowo, funkcjonalna | Codzienne użytkowanie, młodsze pokolenia | Odporność na zmywarkę, możliwość kompletowania |
| Ćmielów Design Studio | Nowoczesne wzornictwo, artystyczne, innowacyjne | Miłośnicy designu, nowoczesne wnętrza | Awangarda, współpraca z artystami |
| Lubiana | Bardzo wytrzymała, odporna na obtłuczenia, solidna | Restauracje, hotele, intensywne użytkowanie domowe | Trwałość, funkcjonalność, odporność |
Dlaczego Polska Porcelana Jest Wyjątkowa?
Wyjątkowość polskiej porcelany, zwłaszcza tej produkowanej przez Polską Grupę Porcelanową, wynika z kilku kluczowych czynników, które są pielęgnowane od dziesięcioleci:
- 235 Lat Doświadczenia: To ponad dwa wieki doskonalenia sztuki tworzenia porcelany. Fabryki te są miejscem, gdzie głęboko zakorzeniona tradycja spotyka się z innowacją. Dzięki wielopokoleniowej wiedzy, przekazywanej z mistrza na ucznia, oraz prawdziwej pasji do rzemiosła, powstają produkty, które od lat goszczą na stołach w Polsce i na całym świecie. To dziedzictwo gwarantuje niezrównaną jakość i dbałość o detale.
- Własne Biuro Projektowe: Polska porcelana jest tworzona przez najlepszych specjalistów, w tym utalentowanych projektantów. Posiadanie własnego biura projektowego pozwala na nieustanny rozwój kolekcji, dostosowywanie ich do zmieniających się trendów i, co najważniejsze, do oczekiwań klientów. Dzięki temu polskie wzornictwo jest zawsze świeże, innowacyjne, a jednocześnie zakorzenione w bogatej historii.
- Zrównoważony Rozwój (ESG): Polska Grupa Porcelanowa dba nie tylko o estetykę i jakość produktów, ale także o środowisko naturalne i społeczność. Fabryki wdrażają zasady zrównoważonego rozwoju zgodnie z kryteriami ESG (Environmental, Social, Governance), minimalizując odpady, redukując zużycie energii i stosując ekologiczne surowce. To świadome podejście do produkcji, które świadczy o odpowiedzialności i trosce o przyszłość.
- Jakość Godna Zaufania: Polska porcelana nie zawiera szkodliwych substancji, co czyni ją w pełni bezpieczną dla zdrowia użytkowników. Dzięki rygorystycznym standardom produkcji, wyroby te spełniają najwyższe europejskie normy jakości i bezpieczeństwa. Każdy etap tworzenia jest monitorowany z najwyższą precyzją, co gwarantuje trwałość, odporność i piękno.
- Ręczne Wykonanie: To jeden z najbardziej wyróżniających aspektów, szczególnie widoczny w zakładach w Ćmielowie. Wśród wszystkich etapów, które przechodzi porcelanowy produkt – od wymieszania substancji po zapakowanie w pudełko – jedynie 3 etapy są zmechanizowane, natomiast aż 14 wykonywanych jest ręcznie. Oznacza to, że każda filiżanka, talerz czy dzbanek przechodzi przez przynajmniej osiem par rąk wykwalifikowanych rzemieślników. To właśnie to ręczne wykonanie nadaje polskiej porcelanie duszę, unikalność i niepowtarzalny charakter, który jest niemożliwy do osiągnięcia w masowej produkcji.
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy w Chodzieży nadal działa fabryka porcelany?
Fizyczna fabryka porcelany w Chodzieży została zamknięta w 2020 roku. Jednakże, marka Chodzież i jej kultowe kolekcje są nadal produkowane przez inne zakłady należące do Polskiej Grupy Porcelanowej, głównie w Ćmielowie i Lubianie. Tak więc, choć nie ma już fizycznego zakładu w Chodzieży, jej dziedzictwo i produkty są wciąż dostępne na rynku.
Czym różni się porcelana z Chodzieży od tej z Ćmielowa?
Historycznie, fabryki w Chodzieży i Ćmielowie były odrębnymi podmiotami z własnymi stylami i specjalizacjami. Chodzież słynęła z bardziej przystępnych cenowo, funkcjonalnych serwisów (jak „Iwona”), idealnych do codziennego użytku. Ćmielów natomiast kojarzony był z wyższą klasą, artystycznymi formami i ręcznym wykonaniem. Współcześnie, pod skrzydłami Polskiej Grupy Porcelanowej, obie marki są częścią tej samej rodziny, oferując zróżnicowaną gamę produktów. Kolekcja „Chodzież” to nadal opcja bardziej przystępna i praktyczna, podczas gdy „Ćmielów” (zwłaszcza Kolekcja Koneser i Ćmielów Design Studio) to synonim luksusu, sztuki i rękodzieła.
Dlaczego warto kupować polską porcelanę?
Kupowanie polskiej porcelany to wspieranie bogatej tradycji, mistrzostwa rzemieślniczego i lokalnej gospodarki. Wybierając polskie produkty, zyskujemy gwarancję najwyższej jakości, bezpieczeństwa (brak szkodliwych substancji), unikalnego designu oraz dbałości o zrównoważony rozwój. Wiele etapów produkcji odbywa się ręcznie, co nadaje wyrobom indywidualny charakter i sprawia, że są one prawdziwymi dziełami sztuki, które mogą służyć przez pokolenia, zarówno na co dzień, jak i od święta.
Ile lat doświadczenia ma polska produkcja porcelany?
Polskie Fabryki Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” S.A. oraz cała Polska Grupa Porcelanowa opierają się na ponad 235 latach doświadczenia w tworzeniu porcelany. Korzenie fabryki w Ćmielowie sięgają 1790 roku, co świadczy o głębokiej tradycji i wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie.
Podsumowanie
Historia fabryki porcelany w Chodzieży to fascynujący przykład ewolucji polskiego przemysłu ceramicznego. Choć fizyczny zakład w Chodzieży nie funkcjonuje już jako samodzielna jednostka produkcyjna, jego dziedzictwo i kultowe wzory są żywe i kontynuowane w ramach Polskiej Grupy Porcelanowej. Połączenie sił z takimi markami jak Ćmielów i Lubiana pozwoliło na stworzenie silnego podmiotu, który dba o tradycję, innowację i najwyższą jakość polskiej porcelany.
Wspierając polską porcelanę, wybieramy nie tylko piękne i funkcjonalne naczynia, ale także długą historię, pasję rzemieślników i projektantów oraz dbałość o środowisko. Każda filiżanka czy talerz to efekt pracy wielu rąk i lat doświadczenia. Dlatego warto doceniać i celebrować polską porcelanę, ciesząc się jej pięknem i używając jej zarówno na co dzień, jak i podczas specjalnych okazji. To inwestycja w trwałość, styl i kawałek polskiego dziedzictwa na Twoim stole.
Zainteresował Cię artykuł Chodzież i Ćmielów: Dziedzictwo Polskiej Porcelany? Zajrzyj też do kategorii Ceramika, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
