14/06/2023
W świecie wykończenia wnętrz i przestrzeni użytkowych, płytki ceramiczne, a w szczególności gres, odgrywają kluczową rolę. Ich popularność wynika z niezrównanej trwałości, estetyki i łatwości w utrzymaniu czystości. Jednak pod ogólną nazwą „gres” kryje się wiele niuansów, które mogą zaważyć na sukcesie Twojego projektu. Często pojawia się pytanie: czym tak naprawdę różni się gres techniczny od „zwykłego” gresu? I co oznaczają tajemnicze oznaczenia gatunków, takie jak PJ? Zanurzmy się w świat ceramiki, aby rozwiać wszelkie wątpliwości i pomóc Ci podjąć najlepsze decyzje.

Czym jest Gres i Jak Wyróżnia się Gres Techniczny?
Zanim zagłębimy się w szczegóły, warto zrozumieć, czym jest sam gres. Gres to rodzaj płytki ceramicznej, wypalanej w bardzo wysokich temperaturach, co nadaje mu wyjątkową twardość i niską nasiąkliwość wodą. To właśnie te cechy sprawiają, że gres jest materiałem niezwykle trwałym i odpornym na uszkodzenia mechaniczne, mróz oraz wilgoć. W ramach szerokiej kategorii gresu, wyróżniamy różne jego typy, a jednym z najważniejszych jest gres techniczny.
Gres techniczny to specyficzny rodzaj gresu, który jest zaprojektowany przede wszystkim z myślą o maksymalnej wytrzymałości i funkcjonalności, a w mniejszym stopniu o walorach estetycznych. Jego powierzchnia jest zazwyczaj matowa, surowa, bez dodatkowych warstw szkliwa czy polerowania. Jest to gres pełnoceramiczny, co oznacza, że jego barwa i wzór przenikają przez całą grubość płytki. Dzięki temu, nawet w przypadku uszkodzenia powierzchni, nie widać różnicy w kolorze, co jest niezwykle ważne w miejscach o bardzo intensywnym ruchu. To właśnie ta jednolita struktura na całej grubości płytki jest jedną z kluczowych cech odróżniających go od innych typów gresu, które często posiadają jedynie warstwę dekoracyjną na powierzchni.
Główne Różnice między Gresem Technicznym a Innymi Rodzajami Gresu:
Podczas gdy „zwykły” gres (często określany jako gres szkliwiony lub gres polerowany) jest ceniony za swoje walory estetyczne, różnorodność wzorów, kolorów i wykończeń, gres techniczny stawia na bezkompromisową wytrzymałość. Poniżej przedstawiamy kluczowe różnice:
- Przeznaczenie i Zastosowanie:
Gres techniczny jest idealny do miejsc o bardzo dużym natężeniu ruchu, takich jak hale produkcyjne, magazyny, dworce, centra handlowe, lotniska, garaże czy obiekty użyteczności publicznej. Jego przeznaczeniem jest wytrzymałość na ekstremalne obciążenia i intensywne użytkowanie. Z kolei gres szkliwiony czy polerowany częściej znajduje zastosowanie w domach, mieszkaniach, biurach, hotelach, gdzie liczy się wygląd i łatwość utrzymania czystości przy mniejszym obciążeniu ruchem. - Powierzchnia i Wykończenie:
Powierzchnia gresu technicznego jest zazwyczaj naturalna, nieszkliwiona, co przekłada się na wysoką antypoślizgowość i odporność na ścieranie. Może być szorstka lub lekko chropowata. Gres szkliwiony posiada warstwę szkliwa, która nadaje mu połysk, mat lub satynę, a także wzory i kolory. Gres polerowany, jak sama nazwa wskazuje, jest poddawany procesowi polerowania, co nadaje mu lustrzaną powierzchnię, jednak może to nieznacznie zwiększyć jego nasiąkliwość i zmniejszyć antypoślizgowość. - Odporność na Ścieranie:
Gres techniczny charakteryzuje się najwyższą klasą ścieralności (często PEI V lub brak klasyfikacji PEI, ponieważ jest to gres nieszkliwiony i ścieranie dotyczy całej jego masy), co czyni go niemal niezniszczalnym w warunkach intensywnej eksploatacji. Gres szkliwiony posiada klasę ścieralności PEI (od I do V), która określa jego odporność na ruch. - Nasiąkliwość:
Oba typy gresu charakteryzują się bardzo niską nasiąkliwością (poniżej 0,5%), co czyni je odpornymi na mróz i wilgoć. Jednak gres techniczny, ze względu na swoją strukturę, często jest jeszcze bardziej odporny na przenikanie wody i plamy.
Gres Techniczny – Rozwiązanie dla Zadań Specjalnych
Jak wynika z powyższego, gres techniczny cieszy się dużą popularnością wśród architektów i właścicieli budynków, głównie ze względu na swoje liczne, bezkonkurencyjne zalety. Oto najważniejsze z nich, które czynią go doskonałym wyborem do zadań specjalnych:
- Wysoka odporność na ścieranie: Jest to jedna z najważniejszych cech gresu technicznego. Dzięki swojej budowie i technologii produkcji, jest on w stanie wytrzymać duże obciążenia, intensywne użytkowanie i ciągły ruch pieszy lub kołowy. To sprawia, że jest idealnym wyborem dla miejsc o bardzo dużym natężeniu ruchu, gdzie inne płytki szybko uległyby zniszczeniu. Jest to materiał, który nie boi się piasku, żwiru czy intensywnego czyszczenia.
- Wyjątkowa trwałość: Dzięki swojej wyjątkowej wytrzymałości, gres techniczny może służyć przez wiele lat, a nawet dziesięcioleci, bez konieczności wymiany. To przekłada się na długoterminowe oszczędności, ponieważ koszty renowacji i wymiany podłogi są znacznie zminimalizowane. Jest to inwestycja, która zwraca się w perspektywie czasu, eliminując potrzebę częstych remontów.
- Łatwość utrzymania czystości: Nieszkliwiona i gładka (lub lekko chropowata) powierzchnia gresu technicznego sprawia, że jest on niezwykle łatwy do czyszczenia i utrzymania w czystości. Brak porowatości minimalizuje wchłanianie brudu i plam, co jest szczególnie ważne w miejscach, gdzie higiena jest priorytetem, takich jak szpitale, laboratoria czy kuchnie przemysłowe. Wystarczy zwykłe mycie, aby przywrócić mu pierwotny wygląd.
- Wysoka odporność na wodę i mróz: Niska nasiąkliwość gresu technicznego sprawia, że jest on praktycznie odporny na działanie wody i wilgoci. To czyni go idealnym wyborem do pomieszczeń o wysokiej wilgotności, takich jak łazienki przemysłowe, kuchnie, pralnie, a także do zastosowań zewnętrznych, gdzie jest narażony na zmienne warunki atmosferyczne i mróz. Nie pęka i nie chłonie wody, co zapobiega rozwojowi pleśni i grzybów.
- Odporność chemiczna: Gres techniczny jest również bardzo odporny na działanie wielu chemikaliów, co jest kluczowe w środowiskach przemysłowych, laboratoriach czy szpitalach, gdzie podłoga może być narażona na rozlanie substancji żrących.
Wszystkie te zalety sprawiają, że gres techniczny jest doskonałym rozwiązaniem do zadań specjalnych, gdzie wymagana jest bezkompromisowa odporność, trwałość i funkcjonalność, a estetyka schodzi na drugi plan.
Gatunki Płytek Ceramicznych i Gresowych: Co Oznacza PJ?
Poza rodzajem gresu, niezwykle ważnym aspektem przy wyborze płytek jest ich gatunek. Podział płytek ceramicznych ze względu na gatunki bywa mylony z klasą ścieralności płytek, choć są to dwie odrębne klasyfikacje. Klasa ścieralności (PEI) dotyczy odporności powierzchni na zużycie, natomiast gatunek odnosi się do ogólnej jakości wykonania płytki, jej estetyki i zgodności z normami. Podział na gatunki dotyczy wszystkich płytek ceramicznych – płytek gresowych, glazury, terakoty czy płytek klinkierowych.

Możemy wyodrębnić 3 gatunki płytek: I, II i III. Gatunek III jest często określany też skrótem PJ, co oznacza „poza jakością”. Warto wiedzieć, że płytki II i III gatunku nie są produkowane celowo. Wyłania się je w trakcie selekcji poszczególnych partii płytek. Te, które nie spełniają norm właściwych dla gatunku I, zostają odrzucone i zakwalifikowane do niższych gatunków. Nie istnieje też żadna odgórnie ustalona klasyfikacja, która definiowałaby dokładnie II i III gatunek płytek. Każdy producent ustala te normy oddzielnie, mogą się więc one różnić między sobą.
Gatunek I – Wzorowy Produkt
Płytki pierwszego gatunku to produkt wzorcowy, spełniający najwyższe standardy jakości. By zostać zakwalifikowane do pierwszego gatunku, płytki muszą spełniać normę PN-EN 14411. Jest to ujednolicona norma dla płytek ceramicznych, wspólna dla całej Unii Europejskiej, zapewniająca jednolitość i powtarzalność produktu. Płytki te charakteryzują się najwyższą precyzją wykonania i brakiem widocznych wad. Kryteria, które muszą spełniać, to:
- Brak widocznych rys, odprysków, pęknięć i innych uszkodzeń powierzchni płytek.
- Boki płytek z jednej paczki mogą różnić się maksymalnie o 0,5% długości, co zapewnia idealne pasowanie i równe fugi.
- Krzywizna płytki może wynosić maksymalnie 0,5% długości boku lub 0,5% przekątnej, co gwarantuje płaskość powierzchni po ułożeniu.
- Kolorystyka nie odbiega od wzoru ustalonego przez producenta płytek, zapewniając jednolite i estetyczne wykończenie.
Płytki gatunku I przeznaczone są do pomieszczeń, w których często przebywamy i w których estetyka oraz walor dekoracyjny mają kluczowe znaczenie. Są to salony, sypialnie, reprezentacyjne łazienki, kuchnie, biura czy przestrzenie komercyjne o wysokim standardzie.
Gatunek II – Niewielkie Wady, Niższa Cena
Płytki drugiego gatunku to te, które posiadają niewielkie, nieznaczne wady, niezauważalne na pierwszy rzut oka. Są one tańsze niż płytki I gatunku, czasem nawet o połowę ceny, co czyni je atrakcyjną opcją dla osób z ograniczonym budżetem. Dopuszczalne są następujące niedoskonałości:
- Mogą wystąpić niewielkie uszkodzenia narożników płytek, np. mogą być lekko obłupane.
- Możliwe są lekko nierówne krawędzie płytek.
- Kąty narożników płytek kwadratowych czy prostokątnych mogą nieznacznie odbiegać od kąta prostego.
- Niewielkie niedoskonałości powierzchni – plamy, przebarwienia, odpryski szkliwa na brzegach, drobne wtrącenia.
- Niewielkie odchylenia od płaskości powierzchni.
- Mogą nieco odbiegać kolorystycznie od wzoru zakładanego przez producenta, co może wymagać starannego układania i selekcji.
Należy jednak pamiętać o tym, że ich położenie może być trudniejsze ze względu na wspomniane wady, w związku z tym wykonawca może podwyższyć cenę za usługę. Jeśli zdecydujemy się na płytki II gatunku, inne będą też zasady reklamacji – może ona nie być możliwa w przypadku wad, które są typowe dla tego gatunku. Mogą być zastosowane w miejscach typowo użytkowych, w których estetyka ma mniejsze znaczenie niż funkcjonalność i którymi nie będziemy się chwalić przed gośćmi. Jeśli jednak defekty nie są znaczne, można z powodzeniem zastosować te płytki np. w łazience, kuchni, pralni czy w pomieszczeniach gospodarczych.
Gatunek III (PJ) – Poza Jakością
Płytki trzeciego gatunku, oznaczane często jako PJ (poza jakością), to odrzucone płytki najniższej jakości. Charakteryzują się one znacznymi i widocznymi defektami mechanicznymi i kolorystycznymi, które są zauważalne od razu. Do najczęstszych wad należą:
- Liczne i duże obłupania, uszkodzenia.
- Znacznie nierówne boki i krawędzie.
- Nieprawidłowe kąty, znaczne odkształcenia.
- Duże odpryski i wyraźne przebarwienia.
- Duże odchylenia od płaskości.
Mogą zainteresować głównie niską ceną, warto jednak przed zakupem skonsultować się z wykonawcą, by ustalić, o ile więcej zapłacimy za jego pracę przy kładzeniu płytek III gatunku. Następnie należy przekalkulować, czy nam się to opłaci. Płytki te nadają się do zastosowania w miejscach, w których estetyka nie ma znaczenia – pomieszczenia gospodarcze, schowki na środki czystości, garaże, kotłownie, piwnice czy powierzchnie techniczne, gdzie liczy się jedynie funkcjonalność i minimalny koszt.

Tabela Porównawcza Gatunków Płytek
Dla lepszego zrozumienia różnic, przedstawiamy tabelę porównawczą:
| Cecha | Gatunek I | Gatunek II | Gatunek III (PJ) |
|---|---|---|---|
| Wady widoczne | Brak | Niewielkie, niezauważalne na pierwszy rzut oka | Znaczące, widoczne od razu |
| Zgodność z normami (PN-EN 14411) | Pełna zgodność | Brak pełnej zgodności, indywidualne kryteria producenta | Brak pełnej zgodności, indywidualne kryteria producenta |
| Precyzja wymiarowa | Wzorowa (odchylenia do 0,5%) | Dopuszczalne niewielkie odchylenia | Duże odchylenia, nierówne boki/kąty |
| Estetyka | Wysoka, idealna do reprezentacyjnych miejsc | Dobra, akceptowalna w mniej widocznych miejscach | Niska, tylko do zastosowań użytkowych/technicznych |
| Cena | Najwyższa | Około 50% niższa niż Gat. I | Znacznie niższa |
| Łatwość układania | Bardzo łatwe | Trudniejsze, może wymagać więcej czasu/pracy | Bardzo trudne, wymaga dużych umiejętności i czasu |
| Możliwość reklamacji | Standardowa | Ograniczona lub brak dla wad typowych dla gatunku | Praktycznie brak |
| Zalecany zapas | 10-15% | 15-25% (lub więcej) | 25-50% (lub więcej) |
Wybór Odpowiedniego Gatunku – Porady Praktyczne
Decydując się na płytki II lub III gatunku, trzeba przyjąć większe zapotrzebowanie – wiele egzemplarzy może bowiem zostać odrzuconych w trakcie pracy, w wyniku czego płytek nie starczy na całą ścianę lub podłogę. Zawsze warto kupić większy zapas, niż wynikałoby to z obliczeń dla płytek I gatunku. Często płytki II gatunku można znaleźć w outletach płytek gresowych, gdzie ceny rynkowe mogą być niższe nawet o kilkadziesiąt procent. To miejsce, gdzie mamy szansę kupić płytki ceramiczne najtaniej. Pamiętaj jednak, aby dokładnie obejrzeć towar przed zakupem i upewnić się, że akceptujesz jego wady.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
1. Czym różni się gatunek płytki od klasy ścieralności (PEI)?
Gatunek płytki (I, II, III/PJ) odnosi się do ogólnej jakości wykonania, estetyki i braku wad fabrycznych. Klasa ścieralności (PEI, od I do V) określa odporność szkliwionej powierzchni płytki na zużycie mechaniczne pod wpływem ruchu. Gres techniczny, będąc nieszkliwionym, często nie posiada klasyfikacji PEI, a jego odporność na ścieranie jest oceniana według innych norm (np. odporność na głębokie ścieranie).
2. Czy płytki II lub III gatunku nadają się do pomieszczeń mieszkalnych?
Płytki II gatunku mogą być z powodzeniem stosowane w pomieszczeniach mieszkalnych, zwłaszcza w miejscach mniej reprezentacyjnych (np. spiżarnie, pralnie, garaże) lub tam, gdzie niewielkie wady nie będą raziły. W przypadku płytek III gatunku (PJ), ich zastosowanie w pomieszczeniach mieszkalnych jest bardzo ograniczone i zalecane jest jedynie do pomieszczeń gospodarczych, gdzie estetyka nie ma znaczenia.
3. Czy zawsze opłaca się kupować płytki II lub III gatunku ze względu na niższą cenę?
Nie zawsze. Choć cena zakupu jest niższa, należy uwzględnić wyższe koszty robocizny (układanie wadliwych płytek jest trudniejsze i bardziej czasochłonne), potrzebę większego zapasu oraz brak możliwości reklamacji. W niektórych przypadkach suma tych czynników może sprawić, że ostateczny koszt będzie porównywalny, a nawet wyższy niż w przypadku płytek I gatunku.

4. Co oznacza skrót PJ?
Skrót PJ oznacza „poza jakością” i jest używany do określania płytek trzeciego gatunku, które posiadają znaczne wady i nie spełniają norm jakościowych dla gatunku I i II.
5. Gdzie najlepiej zastosować gres techniczny?
Gres techniczny jest idealnym rozwiązaniem do miejsc o bardzo intensywnym ruchu i wysokich wymaganiach dotyczących trwałości i odporności, takich jak obiekty przemysłowe, magazyny, hale produkcyjne, dworce, centra handlowe, garaże, a także przestrzenie zewnętrzne narażone na mróz i duże obciążenia.
6. Czy norma PN-EN 14411 dotyczy wszystkich płytek?
Tak, PN-EN 14411 to ujednolicona norma europejska dla płytek ceramicznych, określająca ich wymagania i metody badań. Jest to punkt odniesienia dla płytek I gatunku, zapewniający ich wysoką jakość i powtarzalność.
Podsumowanie
Wybór odpowiednich płytek do Twojego projektu to decyzja, która wymaga zrozumienia zarówno ich właściwości, jak i klasyfikacji. Gres techniczny to synonim niezawodności i trwałości w najtrudniejszych warunkach, podczas gdy inne typy gresu oferują szeroki wachlarz rozwiązań estetycznych. Z kolei zrozumienie gatunków płytek – od perfekcyjnego I gatunku, przez kompromisowy II, aż po ekonomiczny, lecz wymagający III (PJ) – pozwoli Ci świadomie podjąć decyzję, dopasowując ją do potrzeb, budżetu i specyfiki pomieszczenia. Pamiętaj, że odpowiedni wybór to gwarancja satysfakcji i trwałości na lata. Jeśli nie masz pewności, które płytki będą najlepsze dla Twojej przestrzeni, skontaktuj się z nami – wspólnie zaprojektujemy Twoją domową lub firmową przestrzeń, dbając o każdy szczegół.
Zainteresował Cię artykuł Gres Techniczny a Zwykły Gres: Pełne Porównanie? Zajrzyj też do kategorii Ceramika, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
