27/01/2018
W sercu Londynu, w cieniu majestatycznej Tower, rozkwitały i ponownie rozkwitną czerwone maki, nie te polne, lecz te stworzone ludzką ręką, z delikatnej ceramiki. Te niezwykłe kwiaty, każdy reprezentujący utracone życie, stały się potężnym symbolem pamięci i refleksji, poruszając miliony ludzi na całym świecie. Ale czy wciąż można je kupić? Jak długo będą dostępne dla zwiedzających? Zanurzmy się w historię i przyszłość tej wzruszającej ceramicznej instalacji.
Pamięć zaklęta w ceramice: Początki monumentalnej instalacji z 2014 roku
Pierwsza, zapierająca dech w piersiach instalacja zatytułowana „Blood Swept Lands and Seas of Red” (co można przetłumaczyć jako „Ziemie i morza skąpane we krwi i czerwieni”), choć powszechnie znana jako po prostu „Maki w Tower”, została stworzona w 2014 roku, aby upamiętnić stulecie wybuchu I wojny światowej. Było to dzieło artystów Paula Cumminsa i Toma Pipera, którzy wspólnie stworzyli wizję, która na zawsze wryła się w świadomość narodu. Od lipca do listopada 2014 roku, fosa Tower of London stopniowo wypełniała się. Każdy z 881 246 ręcznie wykonanych, unikalnych ceramicznych maków symbolizował jedno życie utracone przez Wielką Brytanię i Wspólnotę Narodów w Wielkiej Wojnie. To było nie tylko dzieło sztuki, ale zbiorowy akt żałoby i hołdu.
Maki, wytwarzane w pracowniach ceramicznych w Midlands, były niczym żywe, otaczając Tower i kaskadowo spływając z jej okien, jakby płacząc – „przemijające i kruche, jak my sami”, jak to ujęli artyści. Ostatni mak został posadzony 11 listopada przez 13-letniego kadeta, co było symbolicznym zamknięciem procesu, który zaangażował tysiące wolontariuszy.
Wieczorne Rytuały: Hołd o zachodzie słońca
Każdego wieczoru, o zachodzie słońca, w fosie Tower odbywał się poruszający rytuał. W ramach „Listy Honoru” odczytywano nazwiska 180 żołnierzy Wspólnoty Narodów poległych podczas wojny, po czym rozbrzmiewał dźwięk „The Last Post”. Członkowie społeczeństwa mogli zgłaszać nazwiska do odczytania, co sprawiało, że każdy wieczór był niezwykle osobisty i wzruszający. Szacuje się, że około 5 milionów ludzi przybyło, aby zobaczyć tę instalację, co świadczy o jej głębokim rezonansie z narodem.
Podróż Maków: Od Tower do kolekcji narodowej
Po zakończeniu instalacji w 2014 roku, większość maków została sprzedana publicznie, co pozwoliło zebrać imponującą kwotę 8 000 000 funtów na rzecz sześciu organizacji charytatywnych. To był kolejny dowód na to, jak bardzo instalacja poruszyła serca ludzi, przekształcając akt pamięci w konkretną pomoc.
Jednak nie wszystkie maki trafiły do prywatnych rąk. Około 30 000 z nich, tworzących instalacje „Fali” (Wave) i „Płaczącego Okna” (Weeping Window), zostało podarowanych Imperial War Museums (IWM). Te dzieła sztuki wyruszyły w podróż po Wielkiej Brytanii, reinterpretowane w 19 różnych lokalizacjach, zanim ostatecznie wróciły do muzeum w 2018 roku. Dzięki temu naród na zawsze zachował część instalacji, która tak mocno przemówiła do tak wielu. To uratowanie dla narodu przez Backstage Trust i Clore Duffield Foundation było kluczowe dla zachowania tego dziedzictwa.
Maki powracają do Tower of London w 2025 roku: Nowy rozdział pamięci
Dobra wiadomość dla tych, którzy pragną ponownie doświadczyć magii maków: w 2025 roku powracają do Tower of London! Tym razem, w nowej, intymniejszej instalacji – również zaprojektowanej przez Toma Pipera – upamiętnią i uczczą 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej. To nie jest ta sama monumentalna skala co w 2014 roku, ale jej przesłanie jest równie potężne.
Maki będą kaskadowo spływać z szczytu starożytnej Białej Wieży, rozlewając się na otaczający teren, a następnie biegnąc w dół, mijając Wieżę Wakefield i wychodząc przez Bramę Zdrajców – niczym rana w sercu Tower. Instalacja będzie dostępna od 6 maja do 11 listopada 2025 roku. Zwiedzanie części ekspozycji będzie bezpłatne, natomiast pełny dostęp będzie zapewniony w ramach standardowego biletu wstępu do Tower.
Czy ceramiczne maki będą dostępne w sprzedaży?
Należy jasno podkreślić, że po zakończeniu wystawy w 2025 roku, maki wrócą do Imperial War Museums i nie będą dostępne w sprzedaży. Zostały uratowane dla narodu i stały się częścią stałej kolekcji IWM, co zapewnia ich długoterminową ochronę i dostępność dla przyszłych pokoleń. Ich wartość jest teraz znacznie większa niż tylko materialna – są one narodowym skarbem, nośnikiem pamięci.
Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice między instalacjami:
| Cecha | Instalacja z 2014 roku | Instalacja z 2025 roku |
|---|---|---|
| Nazwa | Blood Swept Lands and Seas of Red | Nowa instalacja (bez konkretnej nazwy podanej) |
| Upamiętnienie | 100. rocznica I wojny światowej | 80. rocznica zakończenia II wojny światowej |
| Liczba maków | 881 246 | 30 000 (z kolekcji IWM) |
| Okres wystawy | Lipiec – listopad 2014 | 6 maja – 11 listopada 2025 |
| Dostępność sprzedaży | Większość maków została sprzedana | Maki nie będą dostępne w sprzedaży |
| Projektant | Paul Cummins i Tom Piper | Tom Piper |
Tower of London w czasach wojny: Świadectwo odporności
Wybór Tower of London jako miejsca dla tej instalacji nie jest przypadkowy. Sama Tower nie była odporna na cierpienia II wojny światowej. Podczas nalotów, znanych jako Blitz, spadło na nią kilka bomb. Duże sekcje mennicy, a także część starego bloku szpitalnego, zostały zniszczone. Uszkodzone zostały również fragmenty fosy, głównej strażnicy i nabrzeża Tower. Jednak najbardziej znaczące zniszczenia miały miejsce 5 października 1940 roku, kiedy bomba rozerwała Północny Bastion, zabijając 70-letniego strażnika Samuela Reeve'a i Lily Frances Lunn, która również mieszkała tam z rodziną. Ta historia dodaje dodatkową warstwę znaczenia symbolice maków, łącząc ją bezpośrednio z cierpieniem miejsca, w którym są wystawiane.
Symbolika Maku: Od pól Flandrii po współczesność
Skąd wzięła się symbolika czerwonego maku? Krajobrazy Europy Zachodniej podczas I wojny światowej zostały zbombardowane, zrujnowane i przetworzone w błoto, chaos i zniszczenie. W tej ponurej scenerii, odporny, mały kwiat maku kwitł i rósł w tysiącach. Ten widok poruszył i zainspirował kanadyjskiego lekarza, podpułkownika Johna McCrae'a, który stracił przyjaciela pod Ypres. Napisał on słynny wiersz „In Flanders Fields”:
In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place: and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.
We are the dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie in Flanders fields.
Take up our quarrel with the foe.
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high,
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.
Dziś czerwony mak reprezentuje wszystkich, którzy stracili życie podczas czynnej służby, od początku I wojny światowej aż do dnia dzisiejszego. Hołduje również wkładowi służb cywilnych i służb mundurowych, które przyczyniają się do narodowego pokoju i bezpieczeństwa, oraz upamiętnia niewinnych cywilów, którzy stracili życie w konfliktach i aktach terroryzmu. To symbolika uniwersalna, która przekracza granice czasu i miejsca, czyniąc ceramiczne maki z Tower of London jeszcze bardziej potężnym przypomnieniem o kruchości życia i potrzebie pamięci.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy ceramiczne maki z Tower of London są nadal dostępne w sprzedaży?
Nie, ceramiczne maki z instalacji w Tower of London nie są już dostępne w sprzedaży. Po zakończeniu tournée w 2018 roku, zostały uratowane dla narodu i stały się częścią stałej kolekcji Imperial War Museums. Ich powrót do Tower w 2025 roku to wystawa, a nie sprzedaż.
Jak długo będzie można oglądać maki w Tower of London w 2025 roku?
Instalacja maków w Tower of London w 2025 roku będzie dostępna dla zwiedzających od 6 maja do 11 listopada 2025 roku.
Czy powrót maków w 2025 roku to ta sama instalacja co w 2014 roku?
Nie, choć wykorzystuje część tych samych ceramicznych maków (pochodzących z kolekcji Imperial War Museums), jest to nowa instalacja, zaprojektowana ponownie przez Toma Pipera. Ma mniejszą skalę i upamiętnia 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej, podczas gdy oryginalna z 2014 roku dotyczyła I wojny światowej.
Kto stworzył oryginalną instalację ceramicznych maków?
Oryginalna instalacja „Blood Swept Lands and Seas of Red” została stworzona przez artystów Paula Cumminsa i Toma Pipera.
Ile maków było w oryginalnej instalacji w 2014 roku?
W oryginalnej instalacji w 2014 roku wykorzystano 881 246 ceramicznych maków, z których każdy symbolizował jedno życie utracone w I wojnie światowej przez Wielką Brytanię i Wspólnotę Narodów.
Co symbolizuje mak w kontekście pamięci wojennej?
Czerwony mak jest silnym symbolem pamięci o wszystkich, którzy stracili życie w czynnej służbie wojskowej, od I wojny światowej do dnia dzisiejszego. Upamiętnia również wkład służb cywilnych i mundurowych oraz niewinnych cywilów, którzy zginęli w konfliktach i aktach terroryzmu.
Ceramiczne maki z Tower of London to coś więcej niż tylko artystyczna instalacja. To potężne przypomnienie o ludzkich kosztach wojny, hołd dla niezliczonych istnień i wieczne wezwanie do pamięci. Ich powrót do Tower w 2025 roku to kolejna okazja, by zatrzymać się, zastanowić i oddać hołd tym, którzy poświęcili wszystko. Niezależnie od tego, czy miałeś okazję zobaczyć je wcześniej, czy będzie to Twoje pierwsze spotkanie z nimi, ich przesłanie pozostanie tak samo poruszające.
Zainteresował Cię artykuł Maki z Tower of London: Symbol Pamięci? Zajrzyj też do kategorii Ceramika, znajdziesz tam więcej podobnych treści!