02/01/2019
Duże donice na tarasie to prawdziwy strzał w dziesiątkę dla każdego, kto marzy o zielonej przestrzeni, nawet w sercu miasta. Niezależnie od tego, czy dysponujesz rozległym tarasem, czy przytulnym balkonem, odpowiednio dobrane i obsadzone pojemniki mogą całkowicie odmienić jego oblicze, tworząc bujną oazę spokoju i piękna. Wybór roślin i samych donic bywa jednak wyzwaniem. Na szczęście, bogactwo dostępnych gatunków i materiałów pozwala na stworzenie kompozycji idealnie dopasowanych do Twoich preferencji i warunków. Przyjrzyjmy się bliżej, co warto posadzić w dużych donicach i jak zadbać o to, by cieszyły oko przez długie lata.
Jakie rośliny do dużych donic na taras?
Możliwości są praktycznie nieograniczone! Duże donice otwierają drzwi do uprawy szerokiej gamy roślin, od majestatycznych drzew i krzewów, po urocze byliny i kwiaty jednoroczne. Kluczem jest dobór gatunków, które czują się dobrze w pojemnikach i są dostosowane do warunków panujących na Twoim tarasie.
Drzewa i krzewy iglaste – zielony szkielet kompozycji
Rośliny iglaste w donicach to absolutna podstawa, tworząca zimozielony szkielet, który zapewnia atrakcyjność tarasu przez cały rok. W sezonie wegetacyjnym stanowią zielone tło dla innych roślin, natomiast zimą, oprószone śniegiem, stają się wyrazistymi, niezmiennymi bryłami. Do donic idealnie nadają się wolno rosnące odmiany, takie jak:
- Jodła koreańska: Charakteryzuje się soczystymi zielonymi igłami i symetrycznym, stożkowym pokrojem. Rośnie powoli, po 10 latach osiągając około 150-200 cm. Jej pędy od spodu są białe, a młode szyszki przybierają niebieskawy odcień.
- Świerk biały 'Conica': Odmiana o regularnym, gęstym, stożkowym pokroju, doskonale pasująca do donic.
Uzupełnieniem kompozycji pod iglakami może być bluszcz pospolity, który tworzy zimozieloną okrywę, wykorzystując przestrzeń, w której niewiele innych roślin by sobie poradziło.
Drzewa i krzewy liściaste – dynamika i kolor
Liściaste gatunki wprowadzają na taras dynamikę, sezonowe zmiany i piękne barwy. Warto postawić na te, które dobrze znoszą uprawę w pojemnikach:
- Robinia akacjowa 'Umbraculifera': W formie piennej, z regularną koroną, prezentuje się niezwykle efektownie.
- Brzozy (np. 'Doorenbos', 'Youngi'): Będą atrakcyjnym akcentem, a ich przebarwiające się jesienią liście wprowadzą na taras zaskakujący, dynamiczny element.
- Bzy lilaki: Zachwycą nas fioletowymi, pachnącymi kwiatami wiosną.
- Klony palmowe: Idealne na tarasy nowoczesne, miejskie, orientalne, a także w pobliżu wody. Ich atrakcyjne, kolorowe liście i ciekawe kroje sprawiają, że są chętnie wybierane. Pamiętaj jednak, aby ustawić donice z klonem palmowym w zacisznym miejscu, gdyż roślina może przemarzać zimą.
Rośliny użytkowe i ozdobne – połączenie smaku z pięknem
Dla miłośników roślin użytkowych, duże donice to szansa na uprawę miniaturowych drzew owocowych, takich jak jabłonie czy wiśnie. Będą one nie tylko smaczne, ale i niezwykle dekoracyjne. Szczególnie godne uwagi są jabłonie rajskie, np. odmiana 'Royal Beauty', które charakteryzują się małymi rozmiarami, obfitym kwitnieniem, mnóstwem owoców i często barwnymi liśćmi przez co najmniej jedną porę roku. Nie poleca się natomiast grusz, ponieważ ich liście często chorują, tracąc atrakcyjny wygląd.
Duże donice to także doskonały sposób na wyeksponowanie roślin o ciekawym wyglądzie, które w gruncie mogłyby zginąć w tle. Przepiękny dereń Kousa, cis pośredni czy klon Globosum, posadzone w pojemniku, będą od razu widoczne, stanowiąc centralny punkt aranżacji.
Kwiaty jednoroczne i byliny – sezonowe akcenty i barwne kompozycje
Gatunki wieloletnie stanowią stałą bazę, ale aby urozmaicić kompozycję w donicach, warto uzupełnić je o rośliny jednoroczne lub byliny. Rośliny sezonowe wprowadzą dynamiczne, sezonowe zmiany, zaskakując i ciesząc oko kolorem. Ich zaletą jest również możliwość swobodnego wymieniania ich w donicach kilka razy w ciągu roku, co pozwala na nieustanne odświeżanie wyglądu tarasu. Warto planować ich sadzenie razem z drzewami i krzewami, aby stworzyć całoroczną, harmonijną kompozycję.
Jeżeli chcesz posadzić w donicach tylko gatunki jednoroczne, zwróć uwagę na proporcje i wybierz rośliny o pokroju wzniesionym oraz przewieszającym się, aby donica nie wyglądała pusto. Pamiętaj, że gatunki jednoroczne są bardziej wymagające pod względem pielęgnacji, zwłaszcza regularnego podlewania. Jeśli nie masz czasu na codzienną pielęgnację, wybierz gatunki odporne na suszę lub zainwestuj w donice z systemem nawadniania.
Przykładowe rośliny jednoroczne do dużych donic:
- Pelargonie (rabatowe i bluszczolistne)
- Begonie i werbeny
- Niecierpki (na stanowiska cieniste)
- Gazanie i osteospermum
- Wiosenne bratki i stokrotki
- Jesienne wrzosy i chryzantemy
- Zwisłe kocanki, komarzyce, sutery i bakopy
- Egzotyczne wilce ziemniaczane i pacioreczniki
- Groszek pachnący, maciejka, surfinie, thunbergie
Przykładowe byliny do dużych donic:
- Rozchodniki, jeżówki, paprocie, brunery
- Żurawki, hosty, liliowce, zawilce, werbeny
- Trawy ozdobne
- Runianka japońska, bluszcz, barwinek pospolity, dąbrówka rozłogowa
- Rudbekia, pysznogłówka, floks szydlasty
Zawsze pamiętaj, aby dobierać rośliny o podobnych wymaganiach co do nasłonecznienia, pielęgnacji i odczynu gleby, aby zapewnić im optymalne warunki wzrostu.
Jak sadzić rośliny w dużych donicach? Kluczowe zasady
Prawidłowe sadzenie roślin w dużych donicach to podstawa ich zdrowego wzrostu i długowieczności. Musimy pamiętać o trzech kluczowych elementach: drenażu, izolacji oraz odpowiednim podłożu.
Drenaż – odprowadzenie nadmiaru wody
Drenaż jest absolutnie obowiązkowy w każdej dużej donicy przeznaczonej na zewnątrz. Warstwę drenażową wykonujemy z keramzytu – porowatego tworzywa gliniastego, które znacząco poprawia warunki wodno-powietrzne w podłożu. Grubość warstwy drenażowej zależy od wymiarów donicy i wynosi od 1,5 cm w najmniejszych, do nawet 10 cm w tych największych. Drenaż pozwala na skuteczne odprowadzenie nadmiaru wody poza donicę, zapobiegając gniciu korzeni. Upewnij się, że otwór odpływowy na dnie donicy nie zostanie zasklepiony.
Izolacja – ochrona przed ekstremalnymi temperaturami
Wieloletnie gatunki roślin, pozostawione w donicach na zewnątrz, są narażone na niesprzyjające warunki atmosferyczne, takie jak niskie temperatury zimą czy intensywne słońce latem. Korzenie roślin w donicach są znacznie bardziej podatne na przemarzanie niż te w gruncie. Dlatego, sadząc drzewa i krzewy, musimy pamiętać o izolacji. Izolację donicy wykonujemy za pomocą styropianu, który umieszczamy pomiędzy ścianą donicy a podłożem. Chroni on korzenie nie tylko przed mrozem, ale także przed przegrzaniem w upalne dni. Młode rośliny w pierwszych latach po posadzeniu będą wymagały starannej ochrony zimowej, podczas gdy kilkuletnie gatunki stają się zazwyczaj bardziej odporne.
Podłoże – fundament zdrowego wzrostu
Rośliny rosnące w donicy są całkowicie zdane na to, co dostarczymy im wraz z podłożem. Dlatego w uprawie pojemnikowej należy starannie przygotować mieszankę podłoża, zwracając uwagę na jego odczyn gleby, żyzność i przepuszczalność. Podłoże to najważniejsza część – powinno być idealnie dopasowane do wymagań konkretnych roślin. Obowiązkowo użyj przepuszczalnej ziemi, która zapewni najlepsze warunki do rozwoju korzeni. Korzenie roślin w donicach są bardzo narażone na stagnującą wodę, co prowadzi do ich gnicia i więdnięcia roślin. Regularne nawadnianie, uzupełniające opady deszczu, zaspokoi potrzeby wodne rośliny.
Wypełnienie dna dużej donicy – optymalizacja i lekkość
W przypadku bardzo dużych lub wysokich donic, nie zawsze musimy wypełniać je w całości ziemią. Można na dno wysypać materiał wypełniający, np. stare, potłuczone doniczki, kamienie, a nawet styropian. Dzięki temu zużyjemy mniej ziemi, a donica będzie lżejsza, co ułatwi jej ewentualne przestawianie (jeśli użyjemy lekkiego wypełnienia). Na tak przygotowaną warstwę wypełniającą wsypujemy keramzyt – warstwę drenującą, zajmującą optymalnie około ¼ objętości donicy.
Duża donica tarasowa – jak wybrać?
Wybór odpowiedniej donicy jest równie ważny, jak dobór roślin. Materiał, z którego została wykonana donica, ma ogromny wpływ na jej właściwości, trwałość i estetykę.
Materiał donicy – estetyka i funkcjonalność
Donica musi być odporna na czynniki atmosferyczne, zwłaszcza wilgoć i niskie temperatury. Poniżej przedstawiamy przegląd najpopularniejszych materiałów:
| Materiał donicy | Zalety | Wady / Uwagi |
|---|---|---|
| Tworzywo sztuczne (polietylen) | Lekkie, bardzo odporne na uszkodzenia i warunki atmosferyczne, szerokie spektrum barw i struktur (imituje beton, drewno, corten), przystępne ceny, łatwo dostępne, często z recyklingu. | Może blaknąć lub odkształcać się pod wpływem słońca. Ograniczona wentylacja. |
| Ceramika | Naturalny, przepiękny design (prowansalski, rustykalny, klasyczny), ciężkie (stabilne), dobrze przepuszczają powietrze i wodę (zdrowy rozwój korzeni), często szkliwione (większa trwałość i mrozoodporność). | Ciężkie (trudne do przenoszenia), nieszkliwione mogą pękać zimą z powodu zamarzającej wody (wymagają ochrony), wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne (stłuczenia). |
| Włókno szklane | Niezwykle trwałe, mrozoodporne, niepodatne na uszkodzenia, bardzo lekkie, możliwość wykonania w każdym kształcie i kolorze, nadają się do wnętrz i na zewnątrz. | Stosunkowo nowy, może być droższy. |
| Drewno | Naturalny materiał, klasyczny design, zapewnia zdrowy wzrost roślin, możliwość wykończenia dowolnym kolorem lakieru lub bejcy. | Wymaga cyklicznej impregnacji (zabezpieczenie przed wilgocią i czynnikami zewnętrznymi), bardziej podatne na korozję/starzenie. |
| Beton architektoniczny | Minimalistyczny, nowoczesny design, idealny do ogrodów nowoczesnych i przestrzeni komercyjnych. | Ciężkie, powinny być wzmocnione włóknem szklanym. |
| Stal corten | Oryginalny wygląd, z czasem pokrywa się dekoracyjną, ochronną patyną (rdzą), bardzo trwała, nowoczesna. | Może być droższa, proces patynowania może początkowo brudzić powierzchnie. |
Wytrzymałość i rozmiar – bezpieczeństwo i stabilność
Kupując donice, zwróć uwagę na ich wytrzymałość. Rośliny posadzone w donicach, wraz z ziemią i korzeniami, mają znaczną masę, która oddziałuje na ścianki donicy, wywierając nacisk. Wybierz donicę, która wytrzyma takie napory i nie będzie wymagała wymiany co kilka sezonów. Drzewa i krzewy w donicach szybko się rozrastają, a ich przesadzanie po kilku latach może być trudne, a nawet niemożliwe. Donice dla większych krzewów i drzew muszą być dobrane starannie do ich wielkości i masy, aby nie tylko nie uległy uszkodzeniu, ale także nie przewróciły się, stanowiąc zagrożenie dla otoczenia.
Pielęgnacja roślin w dużych donicach
Mimo że rośliny w dużych donicach są stosunkowo łatwe w pielęgnacji, kilka zasad pozwoli im pięknie rosnąć przez wiele lat.
Podlewanie – klucz do sukcesu
Rośliny w większych donicach są mniej podatne na przesuszenie niż te w małych, ponieważ zawierają większą ilość gleby, która dłużej utrzymuje wilgoć. Jednak łatwiej je przelać. Często wierzchnia warstwa gleby może wydawać się sucha, podczas gdy głębsze warstwy są nadal wilgotne. Aby sprawdzić, czy roślina potrzebuje podlania, włóż palec głęboko w glebę. Jeśli podłoże jest suche, to znak, że nadszedł czas na podlewanie. Pamiętaj też o pogodzie – w cieplejsze, słoneczne dni odparowanie wody z donicy jest większe. Keramzyt na dnie donicy jest tu niezastąpiony, pomagając odprowadzić nadmiar wilgoci i chroniąc korzenie przed zastojem wody.
Zabezpieczenie na zimę – ochrona przed mrozem
W naszym klimacie, posiadając donice i rośliny na zewnątrz, należy pamiętać o ich zabezpieczeniu przed zimą. Rośliny doniczkowe są bardziej podatne na niskie temperatury niż te posadzone bezpośrednio w gruncie. Istnieje kilka opcji zabezpieczenia:
- Izolacja wnętrza donicy styropianem: Omówiona wcześniej warstwa styropianu chroni korzenie już na etapie sadzenia.
- Owinięcie donicy i rośliny włókniną: Włóknina lub inny oddychający materiał (nie plastik!) stanowi dodatkową izolację przed mrozem. Kilka warstw zapewni lepszą ochronę. Pamiętaj, aby materiał był przewiewny, aby uniknąć „zaparzenia” rośliny.
- Wnoszenie donic do domu/pomieszczenia: Donice z mniej odpornymi roślinami można przenieść do chłodnego, jasnego pomieszczenia już jesienią i przetrzymać tam do wiosny. Alternatywnie, można je wnosić jedynie w mroźniejsze dni i noce.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czy doniczki ceramiczne można zostawić na zewnątrz zimą?
Doniczki ceramiczne pozostawione na zewnątrz zimą mogą ulec uszkodzeniu w wyniku niskich temperatur. Dzieje się tak, ponieważ woda rozszerza się podczas zamarzania. Uszkodzenia mogą pochodzić od wody stojącej na dnie doniczki, wody w podłożu, a nawet wody, która wsiąkła w nieszkliwioną ceramikę. Nieszkliwione doniczki ceramiczne są najbardziej narażone na pęknięcia i łuszczenie się. Najlepiej jest zabezpieczyć każdą doniczkę na zewnątrz w okresie zimowym, przenosząc ją do pomieszczenia lub owijając materiałem izolacyjnym.
Czym wypełnić dno dużej donicy?
Dno dużej donicy należy wypełnić warstwą drenażową, najczęściej z keramzytu, o grubości od 1,5 do 10 cm, w zależności od rozmiaru donicy. Ma to na celu zapewnienie swobodnego odpływu nadmiaru wody i zapobieganie zastojom wilgoci, które mogą prowadzić do gnicia korzeni. Jeśli donica jest bardzo duża i nie potrzebujesz całej jej objętości, możesz najpierw wsypać lżejszy materiał wypełniający, np. stare potłuczone doniczki, kawałki styropianu, a dopiero na to warstwę keramzytu i docelowe podłoże.
Jakie doniczki są lepsze: plastikowe czy ceramiczne?
Wybór między doniczkami plastikowymi a ceramicznymi zależy od indywidualnych potrzeb i preferencji. Doniczki plastikowe są lekkie, tanie, odporne na uszkodzenia mechaniczne i dostępne w wielu kolorach, co czyni je praktycznym wyborem na balkony i tarasy, gdzie liczy się mobilność. Lepiej też zatrzymują wilgoć, co jest korzystne dla roślin lubiących wilgotne podłoże. Doniczki ceramiczne są cięższe i stabilniejsze, wyróżniają się naturalnym wyglądem i klasyczną estetyką, a często są szkliwione, co zwiększa ich trwałość. Lepiej przepuszczają powietrze i wodę, co sprzyja zdrowemu rozwojowi korzeni, zwłaszcza u roślin wrażliwych na przelanie. Ceramiczne donice to świetny wybór do reprezentacyjnych przestrzeni, ale wymagają zabezpieczenia zimą, jeśli nie są mrozoodporne.
Tworzenie zielonych aranżacji w dużych donicach na tarasie to fascynujące hobby, które pozwala na wprowadzenie natury do otoczenia. Pamiętaj, że uprawianie roślin powinno być przede wszystkim dobrą zabawą, relaksem i przyjemnością z obcowania z przyrodą. Eksperymentuj z różnymi gatunkami, kolorami i fakturami, a Twój taras stanie się wyjątkową wizytówką Twojego domu.
Zainteresował Cię artykuł Taras Marzeń: Rośliny i Donice XXL? Zajrzyj też do kategorii Ceramika, znajdziesz tam więcej podobnych treści!