22/08/2019
Czy Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu (UAP) jest uczelnią publiczną? Odpowiedź brzmi jednoznacznie: tak, jest to uczelnia państwowa z bogatą historią, która od samego początku swojego istnienia była finansowana i zarządzana przez państwo. UAP to jeden z zaledwie dwóch uniwersytetów o profilu artystycznym w Polsce, co podkreśla jego unikalną rolę w systemie szkolnictwa wyższego kraju. Zanurzmy się w historię tej prestiżowej instytucji, aby odkryć jej ewolucję, znaczenie i wkład w polską kulturę i sztukę.

Status Publiczny Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu
Status publiczny Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu jest głęboko zakorzeniony w jego historii. Już od momentu swojego powstania w 1919 roku uczelnia funkcjonowała jako Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych. Termin „Państwowa” w nazwie jasno wskazywał na jej przynależność do sektora publicznego i finansowanie ze środków budżetu państwa. W 1921 roku szkoła została oficjalnie upaństwowiona, co jeszcze bardziej ugruntowało jej status jako instytucji publicznej. Przez dziesięciolecia, niezależnie od zmian nazw – czy to Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych, czy Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych – zawsze zachowywała swój charakter jako uczelnia państwowa. Dziś, jako Uniwersytet Artystyczny, kontynuuje tę tradycję, oferując edukację artystyczną dostępną dla wszystkich zdolnych kandydatów, finansowaną ze środków publicznych, co pozwala na rozwijanie talentów bez barier finansowych, typowych dla uczelni prywatnych. Oznacza to również, że UAP działa w ramach krajowego systemu szkolnictwa wyższego, podlegając regulacjom Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jest to fundament, który gwarantuje stabilność, wysoką jakość kształcenia i szeroki dostęp do edukacji artystycznej dla społeczeństwa.
Bogata Historia Edukacji Artystycznej w Poznaniu
Historia Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu to fascynująca opowieść o ewolucji edukacji artystycznej w Polsce, odzwierciedlająca przemiany społeczne i kulturalne kraju.
Początki: Szkoła Zdobnicza i Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych (1919-1938)
Historia uczelni rozpoczęła się 1 listopada 1919 roku, kiedy to, po wielu latach starań podnoszonych jeszcze w czasach zaborów, otwarto w Poznaniu Państwową Szkołę Sztuk Zdobniczych. Było to wydarzenie o ogromnym znaczeniu dla Poznania i całego regionu, dające impuls do rozwoju edukacji artystycznej w odrodzonej Polsce. W 1921 roku Szkoła Zdobnicza została oficjalnie upaństwowiona i zaczęła funkcjonować pod nazwą Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego. W latach 1919–1925 program nauczania skupiał się przede wszystkim na rzemiośle i przemyśle artystycznym, a także na malarstwie, co odzwierciedlało ówczesne potrzeby gospodarcze i kulturalne kraju. Szkoła miała za zadanie kształcić artystów i rzemieślników, którzy mogliby wnieść wkład w odnowę polskiego wzornictwa i produkcji. W roku akademickim 1927/28 otwarto nowy Wydział Architektury Wnętrz, co poszerzyło ofertę edukacyjną. W 1927 roku struktura uczelni była już znacznie rozbudowana, obejmując sześć wydziałów. Wśród nich znajdował się niezwykle istotny dla rozwoju sztuki użytkowej i rzemiosła artystycznego Wydział Ceramiki, kierowany przez Stanisława Jagmina i Rudolfa Krzywca. To właśnie tutaj kształtowali się przyszli twórcy, którzy mieli wpływ na jakość i estetykę przedmiotów codziennego użytku, łącząc funkcjonalność z wartościami artystycznymi. Oprócz ceramiki, funkcjonowały także Wydziały Malarstwa Dekoracyjnego i Wzornictwa (pod kierunkiem Wiktora Gosienieckiego), Grafiki i Introligatorstwa (Jan Wroniecki), Rzeźby w Metalu, Brązownictwa i Jubilerstwa (Jan Wysocki), Tekstylny (Władysław Roguski) oraz Architektury Wnętrz. Uczelnia aktywnie uczestniczyła w życiu artystycznym kraju, czego dowodem był udział kadry i uczniów w Powszechnej Wystawie Krajowej w 1929 roku, gdzie prezentowano ich prace w Dziale Sztuki oraz innych częściach ekspozycyjnych PWK, świadcząc o wysokim poziomie kształcenia i innowacyjności poznańskiej szkoły.
Okres Instytutu (1938-1939)
Kolejnym etapem w rozwoju uczelni było przekształcenie jej w 1938 roku w Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych. Ta zmiana nazwy, wprowadzona Rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 1 czerwca 1937 roku, podkreślała rosnące znaczenie sztuk pięknych w programie nauczania. Nauka w Instytucie trwała pięć lat i była podzielona na roczne kursy na Wydziale Ogólnym oraz wydziałach specjalnych. Okres zajęć dydaktycznych na każdym wydziale rozpoczynał się 10 września i kończył 20 czerwca. Celem Instytutu było „przygotowanie artystyczne i techniczne pracowników przemysłu artystycznego i rękodzieła do samodzielnej twórczej pracy w przeróżnych gałęziach tej dziedziny”, co wskazywało na kontynuację tradycji łączenia sztuki z praktycznym zastosowaniem. Instytut zatrudniał liczną kadrę pedagogiczną (23 nauczycieli i instruktorów, 12 nauczycieli przedmiotów uzupełniających) oraz personel administracyjny. Dla szerokiej publiczności otwarto publiczną salę rysunków z kursem rysunku, co świadczyło o zaangażowaniu uczelni w popularyzację sztuki i dostęp do niej.
Powojenny Rozwój (1946-1996): Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych
Po zakończeniu II wojny światowej, w 1946 roku, dzięki staraniom Jana Wronieckiego, Instytut został przekształcony w Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych z wydziałami Malarstwa i Grafiki oraz Sztuki Wnętrza i Rzeźby. Był to kluczowy moment dla odbudowy życia artystycznego w Poznaniu po zniszczeniach wojennych. Lata 50. przyniosły jednak okres trudności i ideologicznych ograniczeń. Obostrzenia władz sprawiły, że w poznańskiej szkole zlikwidowano malarstwo, grafikę i tkactwo, a głównymi dyscyplinami stały się meblarstwo z architekturą wnętrz. Mimo tych wyzwań uczelnia przetrwała, a po odwilży politycznej w drugiej połowie lat 50. mogła ponownie rozwijać szerszy zakres działalności. To właśnie wtedy szkoła przeniosła się do historycznego budynku Starostwa Krajowego, który do dziś stanowi główny gmach Uniwersytetu (budynek A). W tym okresie zaczęły również powstawać galerie sztuki ściśle związane z uczelnią, takie jak Akumulatory 2, które aktywnie działały przez całe lata 80. i 90., stanowiąc ważne punkty na mapie polskiej sztuki niezależnej i eksperymentalnej. W uczelni przez wiele lat działał także Teatr Plastyków pod kierownictwem artystycznym Kazimierza Grochmalskiego, będący jednym z ważniejszych teatrów studenckich w Polsce, świadczący o wszechstronnym rozwoju artystycznym studentów i ich zaangażowaniu w różne formy wyrazu.
Od Akademii do Uniwersytetu (1996-obecnie)
Przełomowym momentem w najnowszej historii uczelni było uzyskanie statusu Akademii Sztuk Pięknych w 1996 roku, co było wyrazem uznania dla jej osiągnięć i wysokiego poziomu kształcenia. Kolejny awans nastąpił w 2010 roku, kiedy to uczelnia stała się Uniwersytetem Artystycznym. Ta zmiana nazwy podkreśliła jej interdyscyplinarny charakter i status równorzędny z innymi uniwersytetami w kraju, umożliwiając szersze spektrum badań i kształcenia. Ostatnia zmiana nazwy, od 1 stycznia 2021 roku, to Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, honorująca wybitną polską artystkę o światowej sławie. W ostatnich latach uczelnia przeszła również znaczące modernizacje infrastrukturalne. W 2013 roku zakończono gruntowną renowację gmachu głównego, zmieniając barwę elewacji na piaskowy (z funkcjonującego wiele lat zielonego). Przywrócono (na podstawie starych zdjęć) historyczne detale, takie jak dwa orły nad wejściem oraz stojące na filarach alegorie przemysłu i rolnictwa: Cybelię i Cererę. Obiekt ten został uhonorowany w konkursie Fasada Roku 2012 w kategorii Budynek po renowacji, co świadczy o dbałości o dziedzictwo architektoniczne i estetykę. W 2016 roku otwarto nowy, nowoczesny budynek dydaktyczny (B), który znacząco rozszerzył możliwości edukacyjne. Mieści on pracownie, studia telewizyjne i filmowe, a także innowacyjne pracownie tworzyw sztucznych wraz z lakiernią – pierwsze takie akademickie pomieszczenia w Polsce, gdzie studenci mogą pracować z żywicami. Ponadto, w nowym budynku znajduje się nowocześnie wyposażona i dostępna dla studentów drukarnia oraz przestronne Atrium, które pełni funkcję przestrzeni wystawienniczej, a także miejsca najważniejszych uroczystości uniwersyteckich, wykładów, koncertów czy spektakli. Atrium wyposażono w zaawansowany system oświetleniowy i nagłaśniający, w tym tzw. prysznice akustyczne, kierujące dźwięk punktowo. Uczelnia posiada w sumie osiem budynków dydaktycznych zlokalizowanych w ścisłym centrum miasta, co zapewnia studentom doskonały dostęp do infrastruktury. Do UAP należy również dom plenerowy w Skokach, a w planach jest uruchomienie nowej prototypowni w przebudowanym budynku dawnej Starej Papierni przy ul. Szyperskiej, która ma stać się uczelnianym centrum cyfrowym dla pracowników i studentów.
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz Dziś
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu to dynamicznie rozwijająca się instytucja, która łączy bogate dziedzictwo z nowoczesnym podejściem do edukacji artystycznej.
Lokalizacja i Kampus
UAP jest strategicznie zlokalizowany w sercu miasta Poznań. Jego gmach główny, mieszczący rektorat, znajduje się na rogu Al. Karola Marcinkowskiego i ul. 23 Lutego, w zabytkowym budynku przedwojennego Starostwa Krajowego. Ta centralna lokalizacja sprawia, że uczelnia jest łatwo dostępna i stanowi integralną część kulturalnego krajobrazu Poznania. Łącznie UAP dysponuje ośmioma budynkami dydaktycznymi, rozproszonymi w ścisłym centrum miasta, co świadczy o rozmachu i kompleksowości oferty edukacyjnej. Dodatkowo, uczelnia rozszerza swoje zasoby o dom plenerowy w Skokach, oferujący studentom unikalne możliwości pracy twórczej w naturalnym otoczeniu, oraz planowaną prototypownię, która ma stać się centrum innowacji cyfrowych i projektowania.
Nowoczesna Infrastruktura
Inwestycje w nowoczesną infrastrukturę są jednym z kluczowych elementów strategii UAP. Otwarcie budynku B w 2016 roku było kamieniem milowym, wprowadzając do dyspozycji studentów i wykładowców najnowocześniejsze pracownie. Studia telewizyjne i filmowe umożliwiają realizację zaawansowanych projektów audiowizualnych, a pracownie tworzyw sztucznych z lakiernią, jako pierwsze tego typu w Polsce na uczelni artystycznej, otwierają nowe perspektywy w projektowaniu i rzeźbie. Nowoczesna drukarnia, dostępna dla studentów, wspiera rozwój grafiki i projektowania wydawniczego. Atrium, centralny punkt budynku B, to nie tylko przestrzeń wystawiennicza, ale także centrum życia akademickiego, gdzie odbywają się wydarzenia o zasięgu krajowym i międzynarodowym, wyposażone w innowacyjne rozwiązania akustyczne, takie jak wspomniane 'prysznice akustyczne', zapewniające doskonałą jakość dźwięku podczas wykładów czy koncertów.
Wyróżniki UAP
UAP wyróżnia się na tle innych uczelni artystycznych w Polsce nie tylko bogatą historią i nowoczesną infrastrukturą, ale także pionierskim podejściem do edukacji. Jest jednym z zaledwie dwóch uniwersytetów o profilu artystycznym w kraju, co świadczy o jego wyjątkowym statusie i szerokim spektrum oferowanych kierunków. Uczelnia kładzie nacisk na interdyscyplinarność, łącząc tradycyjne dziedziny sztuki z nowoczesnymi technologiami i innowacyjnymi metodami pracy. Przykładem jest planowana prototypownia, która ma być centrum dla pracowników i studentów, umożliwiającym realizację projektów z wykorzystaniem najnowszych narzędzi cyfrowych. Ta innowacyjność i otwartość na nowe media i technologie sprawia, że absolwenci UAP są dobrze przygotowani do wyzwań współczesnego rynku sztuki i designu, zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Dlaczego Warto Wybrać UAP?
Wybór Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu to decyzja o kształceniu w miejscu, które łączy tradycję z nowoczesnością. To uczelnia z ponad stuletnią historią, która wychowała pokolenia wybitnych artystów i projektantów. Jej status publiczny gwarantuje wysoką jakość kształcenia, dostępność oraz stabilność. Nowoczesne pracownie, interdyscyplinarne podejście do sztuki, a także aktywna współpraca z otoczeniem artystycznym i przemysłowym sprawiają, że UAP jest idealnym miejscem dla każdego, kto pragnie rozwijać swój talent i budować karierę w świecie sztuki i designu. Czy to w dziedzinie malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury wnętrz, czy też, jak w przeszłości, w ceramice, UAP oferuje wszechstronne i inspirujące środowisko do nauki i twórczości.
Historia Nazw Uczelni
Ewolucja nazwy uczelni odzwierciedla jej rozwój i zmieniający się zakres działalności:
| Okres | Nazwa Uczelni |
|---|---|
| 1919–1921 | Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych |
| 1921–1938 | Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Poznaniu |
| 1938–1939 | Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych w Poznaniu |
| 1946–1996 | Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych |
| 1996–2010 | Akademia Sztuk Pięknych w Poznaniu |
| 2010–2020 | Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu |
| Od 2021 | Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu |
Wybrane Wydziały Historyczne (1927)
W 1927 roku uczelnia posiadała różnorodne wydziały, świadczące o jej kompleksowym podejściu do sztuki i rzemiosła:
| Wydział | Kierownik (wybrani) | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Wydział Malarstwa Dekoracyjnego i Wzornictwa | Wiktor Gosieniecki | Skupiał się na sztuce dekoracyjnej i projektowaniu wzorów. |
| Wydział Grafiki i Introligatorstwa | Jan Wroniecki | Edukacja w zakresie technik graficznych i oprawy książek. |
| Wydział Ceramiki | Stanisław Jagmin, Rudolf Krzywiec | Kształcenie w zakresie projektowania i wytwarzania wyrobów ceramicznych. |
| Wydział Rzeźby w Metalu, Brązownictwa i Jubilerstwa | Jan Wysocki | Rzeźba w metalu, odlewnictwo i jubilerstwo. |
| Wydział Tekstylny | Władysław Roguski | Projektowanie i wytwarzanie tkanin. |
| Wydział Architektury Wnętrz | Projektowanie przestrzeni wewnętrznych. |
Często Zadawane Pytania (FAQ)
- Czy Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu jest uczelnią publiczną?
- Tak, UAP jest uczelnią publiczną, finansowaną ze środków państwowych, co potwierdzają jego historyczne nazwy zawierające słowo "Państwowa" oraz obecny status w polskim systemie szkolnictwa wyższego.
- Kiedy powstał Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu?
- Uczelnia została założona w 1919 roku jako Państwowa Szkoła Sztuk Zdobniczych.
- Jakie wydziały historyczne funkcjonowały w uczelni?
- W 1927 roku uczelnia posiadała m.in. Wydział Malarstwa Dekoracyjnego i Wzornictwa, Wydział Grafiki i Introligatorstwa, Wydział Ceramiki, Wydział Rzeźby w Metalu, Brązownictwa i Jubilerstwa, Wydział Tekstylny oraz Wydział Architektury Wnętrz.
- Gdzie znajduje się główny gmach UAP?
- Gmach główny UAP mieści się w centrum Poznania, na rogu Al. Karola Marcinkowskiego i ul. 23 Lutego, w zabytkowym budynku przedwojennego Starostwa Krajowego.
- Co wyróżnia nowoczesną infrastrukturę UAP?
- Nowoczesna infrastruktura UAP obejmuje m.in. nowo otwarty budynek B z pracowniami tworzyw sztucznych (pierwszymi takimi w Polsce), studiami telewizyjnymi i filmowymi, nowoczesną drukarnią oraz innowacyjne Atrium z systemem "pryszniców akustycznych". Planowana jest również nowa prototypownia.
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu to instytucja o bogatej przeszłości i dynamicznie rozwijającej się teraźniejszości. Jako uczelnia publiczna, od ponad stu lat kształci kolejne pokolenia artystów i projektantów, odgrywając kluczową rolę w rozwoju polskiej sztuki. Jego historia, nowoczesna infrastruktura i zaangażowanie w innowacyjne metody nauczania sprawiają, że UAP jest nie tylko miejscem edukacji, ale także ważnym ośrodkiem kulturalnym i artystycznym na mapie Polski.
Zainteresował Cię artykuł UAP Poznań: Publiczna Uczelnia z Artystyczną Duszą? Zajrzyj też do kategorii Ceramika, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
